De Amerikaanse grondwetsadvocaat Bruce Fein heeft forse kritiek geuit op de uitbreiding van presidentiële bevoegdheden onder Donald Trump. Volgens Fein staat deze ontwikkeling haaks op de fundamenten waarop de Verenigde Staten zijn gebouwd.
Fein, een gerenommeerd expert op het gebied van constitutioneel recht, benadrukt dat de Amerikaanse democratie van oudsher is gebaseerd op het idee dat overheden er zijn om de onvervreemdbare rechten van burgers te beschermen. Die rechten zijn niet iets wat een regering naar eigen goeddunken kan inperken of negeren.
De advocaat maakt zich grote zorgen over de manier waarop de uitvoerende macht de afgelopen tijd is gegroeid. Wanneer een president vrijwel zonder controle of tegenwicht kan opereren, ondermijnt dat volgens hem de kern van wat een democratische rechtsstaat zou moeten zijn. Checks and balances, het systeem van wederzijdse controle tussen de verschillende staatsmachten, vormen juist de ruggengraat van het Amerikaanse politieke stelsel.
Fein wijst erop dat de oprichters van de Verenigde Staten bewust kozen voor een systeem waarbij geen enkele tak van de overheid te veel macht in handen zou krijgen. De ervaringen met Britse koloniale overheersing hadden hen geleerd hoe gevaarlijk geconcentreerde, ongecontroleerde macht kan zijn. Het loslaten van die principes beschouwt Fein als een stap terug in de democratische ontwikkeling van het land.
De criticus stelt dat een president die buiten de grenzen van zijn constitutionele bevoegdheden treedt, niet alleen de wet overtreedt, maar ook een gevaarlijk precedent schept voor toekomstige leiders. Als zulk gedrag ongemoeid blijft, wordt het steeds moeilijker om grenzen te stellen aan presidentieel optreden.
Fein roept dan ook op tot waakzaamheid, zowel vanuit het Congres als vanuit de rechterlijke macht en de samenleving als geheel. Democratische instituties zijn volgens hem niet vanzelfsprekend duurzaam; ze vereisen actieve verdediging en betrokkenheid van burgers en volksvertegenwoordigers.
