Architectuur en stedenbouw spelen een steeds grotere rol in de bescherming van mensen tegen extreme hitte. Dat stelt Ronita Bardhan, hoogleraar Duurzame Gebouwde Omgeving en Gezondheid aan de Universiteit van Cambridge. Volgens haar is het ontwerp van steden en gebouwen uitgegroeid tot een essentieel onderdeel van de volksgezondheidsinfrastructuur in een wereld die steeds warmer wordt.
Bardhan deed haar uitspraken in een gesprek over koelingsoplossingen in stedelijke omgevingen. Ze benadrukt dat architecten en stedenbouwkundigen niet langer alleen nadenken over esthetiek of functionaliteit, maar dat hun werk directe gevolgen heeft voor de gezondheid en het welzijn van stadsbewoners tijdens hittegolven.
De urgentie van dit vraagstuk wordt onderstreept door recente cijfers van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Tijdens de recordhittegolf die Europa trof, kwamen meer dan 1.300 mensen om het leven als gevolg van de extreme temperaturen. Dit maakt duidelijk dat hitte een serieuze bedreiging vormt voor de volksgezondheid, met name in dichtbevolkte stedelijke gebieden waar het zogenoemde hitte-eilandeffect de temperaturen nog verder opdrijft.
Steden absorberen en vasthouden warmte door het grote aandeel van asfalt, beton en andere harde oppervlakken. Tegelijkertijd ontbreekt het vaak aan groen en water, die van nature een verkoelend effect hebben. Bardhan pleit dan ook voor een fundamentele heroverweging van hoe we steden inrichten en gebouwen ontwerpen, met meer aandacht voor verkoeling, schaduw, ventilatie en groenvoorzieningen.
Denk hierbij aan groene daken, geveltuinen, meer bomen langs straten en pleinen, en slimme materiaalkeuzes die minder warmte opslaan. Ook de oriëntatie van gebouwen en de inrichting van straten kunnen bijdragen aan een aangenamer stadsklimaat. Dit soort maatregelen zijn niet alleen goed voor het comfort van bewoners, maar kunnen ook levens redden tijdens extreme hittegolven.
De boodschap van Bardhan is helder: in een tijdperk van klimaatverandering is de gebouwde omgeving een van de belangrijkste instrumenten om mensen te beschermen tegen de gevolgen van opwarming. Steden die nu investeren in klimaatadaptief ontwerp, bouwen aan een gezondere en veerkrachtigere toekomst voor hun inwoners.
