De officiële plaatsing van de monumentenplaquette bij Kapel Emanuel in San Nicolas is volgens Monica Kock, dochter van de overleden architect Virgilio Kock, niet alleen een erkenning van een historisch gebouw, maar ook van de vernieuwende visie van haar vader en het erfgoed dat hij Aruba heeft nagelaten.
Tijdens de ceremonie in San Nicolas vertelde Monica Kock hoe haar vader op 25-jarige leeftijd bij het project betrokken raakte. Virgilio Kock werd in 1939 geboren in Santa Cruz in een bescheiden gezin en behoorde tot de eerste groep Arubanen die naar Nederland ging om te studeren.
In 1962 studeerde hij af in bouwkunde en keerde hij terug naar Aruba, waar hij als eerste Arubaan met die titel bij de Dienst Openbare Werken aan de slag ging. Kort daarna, tussen 1963 en 1964, vroeg pastoor Bas van de Katholieke Kerk hem om een nieuwe kapel in San Nicolas te ontwerpen. Daarbij gold volgens Monica Kock één voorwaarde: het ontwerp moest modern zijn.
De inspiratie van Virgilio Kock was volgens haar gebaseerd op de betekenis van de naam Emanuel, ‘God met ons’, en op de unieke natuur van Aruba, in het bijzonder de constante noordoostpassaat. “De hoofdvorm van het gebouw is driehoekig en bevat de letter V, die een engel met uitgespreide vleugels symboliseert”, aldus Monica Kock.
Die symboliek komt terug in verschillende elementen van de kapel, waaronder de deuren, de toren en de constructie zelf. De punt van het gebouw is gericht naar de opkomende zon en staat symbool voor licht en vernieuwing, terwijl het altaar is geplaatst op het centrale punt van het geloof om inspiratie te bieden.
Volgens Monica Kock verwerkte haar vader ook praktische elementen die aansluiten op het Arubaanse klimaat. Het gebouw is zo georiënteerd dat de natuurlijke wind vrij door de ramen kan circuleren, terwijl verticale kolommen, bekend als brise soleil, bescherming bieden tegen de zon en het interieur koel houden. “Tot op de dag van vandaag heeft de kapel geen ventilatoren nodig”, zei zij.
Binnen overheersen eenvoud en sereniteit. Alle muren, balken en plafonds leiden het oog naar één centraal punt. Het verlichtingssysteem, dat voor die tijd zeer modern was, was weggewerkt in het plafond en creëerde het effect van een sterrenhemel.
Het altaar is vervaardigd van natuursteen van de Hooiberg en werd gemaakt door de Italiaanse ambachtsman Angelo Seia. Ook de decoratie achter het altaar bevat wit en grijs Arubaanse steen, waarmee de band met het eiland wordt benadrukt.
Het vernieuwende ontwerp van Virgilio Kock kreeg volgens Monica Kock ook internationale erkenning. Pastoor Bas stuurde het project in naar een architectuurwedstrijd in Frankrijk en in 1979 won het ontwerp een prijs van 10.000 frank. Dat bedrag kwam destijds neer op ongeveer 3.000 florin. De prijs werd bestemd voor de parochie.
Virgilio Kock zette zijn loopbaan als architect voort en werkte mee aan verschillende markante gebouwen op Aruba, waaronder de markthal aan de Wilhelminastraat, het telefoongebouw in San Nicolas en het project van Renaissance Beach Hotel en Seaport Marketplace.
Voor Monica Kock bevestigt de aanwijzing van Kapel Emanuel als beschermd monument dat de visie van haar vader voortleeft. “Zijn ontwerp bracht hoop, geloof en natuur samen. Nu wordt het officieel erkend als onderdeel van ons erfgoed en zal het toekomstige generaties blijven inspireren.”
Foto’s
