Japan heeft de grootste kerncentrale ter wereld weer in bedrijf genomen om aan de groeiende energievraag te voldoen tijdens een wereldwijde oliecrisis. De herstart van reactor 6 in de kerncentrale Kashiwazaki-Kariwa werpt echter een scherp licht op een nijpend probleem: het land heeft nauwelijks nog ruimte om verbruikte splijtstof op te slaan en beschikt niet over een werkbaar plan voor de definitieve verwijdering van radioactief afval.
De kerncentrale Kashiwazaki-Kariwa, beheerd door energiebedrijf TEPCO, is één van drie kerncentrales waarvan de koelbassins voor opslag van gebruikte splijtstof binnen vijf jaar volledig bezet zullen zijn. Dat blijkt uit gegevens van de Federatie van Japanse Elektriciteitsbedrijven. De directeur van de centrale, Takeyuki Inagaki, waarschuwt dat de elektriciteitsproductie vroeg of laat tot stilstand zal komen als er geen concrete plannen komen voor het beheer van de gebruikte splijtstof.
Het koelbassin van reactor 6 is momenteel al voor 88 procent gevuld. Bezoekers kunnen dit bassin bekijken vanaf een observatiedek op de bovenste verdieping van het reactorgebouw. Na de ramp in Fukushima heeft TEPCO extra veiligheidsmaatregelen getroffen, waaronder systemen om waterstofexplosies te voorkomen.
Japan zoekt al tientallen jaren naar een geschikte locatie voor de permanente opslag van hoogradioactief afval. De regering overweegt nu het afgelegen eiland Minamitorishima in de Stille Oceaan, ten zuiden van Tokio, als mogelijke locatie. Dit voorstel stuit echter op scepsis en kritiek, mede vanwege het gebrek aan een duidelijke en consistente aanpak van de Japanse overheid op het gebied van nucleair afvalbeheer.
De herstart van Kashiwazaki-Kariwa maakt deel uit van een bredere strategie van premier Sanae Takaichi om meer kerncentrales weer op te starten. Dat leidt echter ook tot meer verbruikte splijtstof. Zonder een haalbaar plan voor permanente opslag dreigen kerncentrales in de toekomst gedwongen te sluiten wanneer de beschikbare opslagcapaciteit is uitgeput.
De achtergrond van deze problematiek gaat terug naar de kernramp in Fukushima in maart 2011. Een zware aardbeving en de daaropvolgende tsunami veroorzaakten toen kernsmelting in drie reactoren van TEPCO. Ongeveer 160.000 mensen moesten hun woningen verlaten en sommige gebieden zijn tot op de dag van vandaag onbewoonbaar. Na de ramp werden alle 54 Japanse kernreactoren stilgelegd. Sindsdien zijn er slechts 15 weer opgestart.
De situatie illustreert het fundamentele dilemma waarmee Japan kampt: het land wil kernenergie inzetten om zijn energiezekerheid te vergroten, maar heeft nog altijd geen oplossing gevonden voor de langetermijnopslag van het gevaarlijke afval dat daarbij vrijkomt.
