De Amerikaanse overheid heeft vijf bedrijven geselecteerd waarmee zij verdere gesprekken wil voeren over het hergebruik van oud plutonium als brandstof voor kernreactoren. Dat maakte het Amerikaanse ministerie van Energie bekend op dinsdag.
Onder de geselecteerde bedrijven bevindt zich het nucleaire energiebedrijf Oklo, waarvan de beurskoers na het nieuws met ruim vijf procent steeg. Oklo wil de brandstof samen ontwikkelen met het Europese bedrijf newcleo, dat gespecialiseerd is in geavanceerde kerncentrales. De overige vier geselecteerde partijen zijn Exodys Energy, SHINE Technologies, Standard Nuclear en Flibe Energy.
Het ministerie van Energie beheert grote voorraden overtollig plutonium, afkomstig van ontmantelde kernwapens uit de Koude Oorlog. Dit materiaal, dat een halfwaardetijd heeft van maar liefst 24.000 jaar, wordt bewaard in zwaar beveiligde faciliteiten in onder meer South Carolina, Texas en New Mexico.
De plannen gaan terug op een besluit van president Donald Trump, die vorig jaar mei opdracht gaf om een bestaand programma voor het verdunnen en vernietigen van overtollig plutonium grotendeels stop te zetten. In plaats daarvan wil de regering het materiaal beschikbaar stellen als brandstof voor moderne kerntechnologieën. Het gaat naar schatting om zo’n twintig metrische ton plutonium, afkomstig van voormalige kernkoppen.
Het initiatief stuit echter op weerstand vanuit de Democratische partij. Een groep senatoren en congresleden, waaronder senator Edward Markey en vertegenwoordigers Don Beyer en John Garamendi, stuurde vorig jaar september een brief aan het ministerie met het verzoek de plannen te annuleren. Zij wezen erop dat twintig ton wapenkwaliteit plutonium voldoende is voor de productie van circa tweeduizend kernbommen. Volgens hen roept het plan ernstige zorgen op over nucleaire proliferatie, is het economisch weinig zinvol en kan het de defensiepositie van de Verenigde Staten ondermijnen.
Oklo liet weten dat newcleo niet alleen kennis en ervaring op het gebied van nucleaire brandstof meebrengt, maar mogelijk ook kapitaal voor projecten, mits de vereiste overeenkomsten worden gesloten en goedkeuringen worden verkregen, inclusief Amerikaanse veiligheidseisen en internationale waarborgen.
De selectie van deze vijf bedrijven markeert een volgende stap in het omstreden plan van de Trump-regering om overtollig nucleair materiaal een nieuwe bestemming te geven binnen de civiele energiesector.
