De Amerikaanse jazzmuzikant Sonny Rollins, wereldwijd geprezen als een van de grootste tenorsaxofonisten aller tijden, is op maandagmiddag thuis in Woodstock, New York, overleden. Hij werd 95 jaar oud. Zijn overlijden werd bekendgemaakt via zijn sociale media, met de woorden dat het nieuws werd gedeeld ‘met diepe droefheid en grote liefde’.
Rollins gold als de laatste grote vertegenwoordiger van een gouden tijdperk in de jazz. Zijn muziek was tegelijkertijd krachtig en meditatief, en diende als een persoonlijk en maatschappelijk commentaar op zijn tijd. Met zijn tenorsaxofoon verwoordde hij de hoop van Afro-Amerikanen tijdens de burgerrechtenbeweging, de rouw na de aanslagen van 11 september 2001 en de spirituele zoektocht die hij ondernam tijdens langdurige retraites in India en Japan.
Geboren en opgegroeid in de New Yorkse wijk Harlem, behoort Rollins tot een select gezelschap van saxofonisten die het instrument voorgoed hebben gedefinieerd, samen met namen als Charlie Parker, Coleman Hawkins en John Coltrane. Met die laatste onderhield hij een warme maar ook complexe artistieke relatie.
Zijn bijnaam ‘Saxophone Colossus’ ontleende hij aan zijn gelijknamige doorbraakalbum uit 1956, waarop hij een nieuwe kracht en intensiteit in het instrument legde en mede de stijl van de hard bop vormgaf. Die stroming kenmerkte zich door een directe, geconcentreerde aanpak waarbij de traditionele structuren van de jazz werden losgelaten.
Een van de meest iconische verhalen over Rollins stamt uit de vroege jaren zestig. Om even afstand te nemen van zijn groeiende roem trok hij zich terug op de Williamsburg Bridge tussen Brooklyn en Manhattan, waar hij dagelijks urenlang oefende, zelfs in de bitterkoude wintermaanden. Dit bijzondere hoofdstuk in zijn leven duurde bijna drie jaar en resulteerde in het befaamde album ‘The Bridge’ uit 1962. Het verhaal inspireerde later voorstellen om de brug naar hem te vernoemen.
Ondanks dat zoveel van zijn tijdgenoten vroeg stierven of vroegtijdig stopten, bleef Rollins actief tot ver in zijn tachtiger jaren. Ademhalingsproblemen beperkten uiteindelijk zijn optredens, maar zijn creatieve gedrevenheid bleef onverminderd. In een interview uit 2016 schreef hij zijn lange leven toe aan yoga, die hem hielp gefocust te blijven en weg te blijven van drugs en alcohol, maar bovenal aan zijn onstilbare leergierigheid. ‘Ik leef nog omdat ik nog steeds aan het leren ben,’ zei hij destijds.
Rollins wist ook buiten de jazzwereld een publiek te bereiken, onder meer door samenwerkingen met rockmusici. Met zijn witte haardos was hij in zijn latere jaren een markante verschijning op podia wereldwijd.
Met het overlijden van Sonny Rollins verliest de muziekwereld een van haar grootste en meest eigenzinnige stemmen, een kunstenaar die de grenzen van zijn instrument en zijn genre voortdurend opzocht en verlegde.
