Het aantal vermoedelijke ebolabesmettingen in het oosten van de Democratische Republiek Congo heeft de grens van 900 overschreden. Dat heeft de Congolese overheid bekendgemaakt. Hulpverleners waarschuwen dat de situatie steeds zorgwekkender wordt door een combinatie van aanhoudend geweld, falend lokaal bestuur en drastische bezuinigingen op internationale hulpbudgetten.
Volgens het Congolese ministerie van Communicatie zijn er inmiddels 904 vermoedelijke besmettingen geregistreerd, met 119 vermoedelijke sterfgevallen. Het merendeel van de gevallen bevindt zich in de provincie Ituri, in het noordoosten van het land. Dit is een forse stijging ten opzichte van de eerder gemelde meer dan 700 gevallen. Opvallend is dat het aantal gemelde sterfgevallen juist naar beneden werd bijgesteld, van meer dan 170 naar 119. Een verklaring voor deze aanpassing werd vooralsnog niet gegeven.
De uitbraak vindt plaats in een regio die al jaren geteisterd wordt door gewapende conflicten. De door Rwanda gesteunde AFC/M23-rebellen hebben delen van het gebied in handen. In Ituri zelf is de Congolese regering nog grotendeels aan de macht, maar die controle is wankel. De Allied Democratic Forces, een Oegandese islamistische groepering met banden aan Islamitische Staat, is eveneens actief in de regio en pleegt regelmatig aanslagen op burgers. Volgens het humanitaire bureau van de VN zijn bijna een miljoen mensen ontheemd geraakt door het geweld in Ituri.
De combinatie van onveiligheid en humanitaire nood maakt de bestrijding van ebola uiterst moeilijk. Artsen Zonder Grenzen waarschuwde al vóór de uitbraak dat de situatie in Ituri zorgwekkend was: door de toenemende onveiligheid zijn artsen en verpleegkundigen gevlucht, waardoor zorginstellingen in een ‘catastrofale toestand’ verkeren. Vorige week werden bovendien gezondheidscentra in twee plaatsen in het uitbraakgebied in brand gestoken, wat de woede en wanhoop onder de lokale bevolking illustreert.
Er bestaat grote bezorgdheid over mogelijke verspreiding naar grote vluchtelingenkampen nabij de stad Bunia, waar de eerste gevallen werden gemeld. Gabriela Arenas van de Internationale Federatie van het Rode Kruis en de Rode Halve Maan benadrukt dat de ziekte zich verspreidt in gemeenschappen die al kampen met onveiligheid, ontheemding en een kwetsbaar zorgstelsel.
De uitbraak blijft niet beperkt tot Congo. Ook in de oostelijke provincies Noord-Kivu en Zuid-Kivu, waar rebellen de dienst uitmaken, zijn gevallen gemeld. Daarnaast heeft buurland Oeganda drie nieuwe besmettingen bevestigd. Het Afrikaanse CDC heeft tien landen gewaarschuwd die risico lopen op verdere verspreiding.
De organisatie Physicians for Human Rights spreekt van een ‘verwoestende samenloop van crises’. Experts stellen dat internationale bezuinigingen op ontwikkelingshulp de gezondheidszorg in kwetsbare regio’s verder hebben uitgehold, waardoor de respons op uitbraken zoals deze ernstig wordt bemoeilijkt.
