WILLEMSTAD — De Sociaal-Economische Raad (SER) van Curaçao heeft vandaag advies uitgebracht over een initiatiefvoorstel van de MAN-PIN-fractie in de Staten om de Landsverordening Openbare Orde te wijzigen. Het voorstel is gericht op het beperken van de verstrekking en aanbieding van kunststofproducten voor eenmalig gebruik, vooral bij openbare evenementen en bij verkoop of verstrekking op of aan de openbare weg.
Met het initiatief willen de indieners de vervuiling van de openbare ruimte terugdringen en de verantwoordelijkheid voor afvalinzameling nadrukkelijker neerleggen bij vergunninghouders, organisatoren en verstrekkers. Volgens de SER raakt het voorstel aan een zichtbaar probleem op Curaçao, onder meer op straat, langs de kust en bij publieke evenementen, maar ook aan een bredere internationale discussie over plasticafval, circulaire economie en de leefbaarheid van eilanden.
Het gaat om een aangepast initiatiefontwerp. Een eerdere versie werd in februari 2020 al aan de SER voorgelegd, waarna de raad in juli van dat jaar advies uitbracht. In deze nieuwe adviesronde heeft de SER het voorstel niet alleen beoordeeld als milieumaatregel, maar ook als een sociaaleconomisch en bestuurlijk uitvoeringsvraagstuk. Daarbij stond vooral de vraag centraal onder welke voorwaarden een dergelijke maatregel in de praktijk effect kan hebben.
De SER heeft gekeken naar de mogelijke bijdrage aan het verminderen van kunststofgerelateerd zwerfafval, maar ook naar de juridische afbakening van de maatregel, de uitvoerbaarheid voor vergunningverleners en toezichthouders, de handhaafbaarheid in de openbare ruimte en de gevolgen voor ondernemers en consumenten. Ook de beschikbaarheid en betaalbaarheid van alternatieven, de positie van kleine ondernemers, de rol van publiekscommunicatie en de noodzaak van duidelijke overgangstermijnen zijn meegewogen.
Volgens de raad laat het voorstel zien dat het probleem van plasticafval niet met één norm of verbod kan worden opgelost. Een beperking op wegwerpartikelen kan volgens de SER alleen effectief zijn als die wordt ingebed in een bredere aanpak, waarin afvalpreventie, hergebruik, gedragsverandering, praktische handhaving en periodieke evaluatie samenkomen.
Juist in een kleine, toeristisch georiënteerde economie als Curaçao kunnen milieukwaliteit, volksgezondheid, straatbeeld en economische aantrekkelijkheid volgens het advies niet los van elkaar worden gezien. Het tripartiete adviesorgaan heeft daarom vooral gekeken naar de voorwaarden waaronder het initiatief uitvoerbaar, controleerbaar en maatschappelijk werkbaar kan zijn.
Daarbij noemt de SER onder meer heldere definities, duidelijke verantwoordelijkheden voor vergunninghouders en verstrekkers, realistische handhavingscapaciteit, tijdige communicatie aan ondernemers en consumenten en voldoende ruimte voor aanpassing binnen sectoren die direct met het publiek werken.
Met het advies plaatst de SER het initiatiefvoorstel in een bredere beleidscontext. Plasticreductie is volgens de raad niet alleen een kwestie van verbieden, maar ook van organiseren: wie zamelt in, wie houdt toezicht, welke alternatieven zijn beschikbaar, hoe worden ondernemers voorbereid en hoe wordt gemeten of de maatregel daadwerkelijk leidt tot minder zwerfafval.
