Biblioteca Nacional Aruba heeft het boek Niets zal ik onbeproefd laten, De Caribische erfgoedcollecties van Anton van Koolwijk: dienaar van God, de wetenschap en de Nederlandse Staat ontvangen voor de Nationale Collectie. Auteur Olga van der Klooster overhandigde haar nieuwste publicatie aan directeur Astrid Britten en Zetsia Ponson van de afdeling Arubiana.
Het boek belicht de zogenoemde Van Koolwijkcollectie, een van de meest gevarieerde verzamelingen van cultureel erfgoed van Aruba, Bonaire en Curaçao. In de 19de eeuw groeide vanuit Nederland de wetenschappelijke belangstelling voor de inheemse cultuur van de Benedenwindse Eilanden. Anton van Koolwijk, die tussen 1871 en 1886 als pastoor op de drie eilanden werkzaam was, speelde daarin een belangrijke rol.
Voor Nederlandse rijksmusea, kweektuinen en de Internationale Koloniale en Uitvoerhandel Tentoonstelling in Amsterdam in 1883 stelde Van Koolwijk uiteenlopende verzamelingen samen. Het ging onder meer om schelpen, planten, houtsoorten, zeesponzen en archeologische en etnografische objecten. Deze stukken werden zorgvuldig verpakt en voor wetenschappelijk onderzoek naar instellingen in Nederland verzonden.
Volgens de samenvatting in het boek trof Van Koolwijk op Aruba, anders dan op Bonaire en Curaçao, nog een traditionele samenleving aan die op het punt stond te verdwijnen. Hij tekende verhalen op van oudere inwoners, bestudeerde restanten van de oude taal en legde kennis over medicinale planten vast. Ook verzamelde hij gebruiksvoorwerpen uit het dagelijks leven, zoals kleding, schoenen, manden, hoeden, muziekinstrumenten en keukengerei.
Daarnaast beschrijft Van der Klooster dat de Arubaanse bodem Van Koolwijk archeologische vondsten opleverde, waaronder indiaanse grafurnen, waterkruiken en potten. De collectie die later zijn naam kreeg, kwam in werkelijkheid tot stand met hulp van een netwerk van personen op Aruba, onder wie gidsen, geestelijken, districtmeesters, een schoolmeester en veldwerkers.
De verzamelingen worden tegenwoordig beheerd door verschillende Nederlandse musea. Archeologische en etnografische voorwerpen bevinden zich in depots en vaste presentaties van het Wereldmuseum in Amsterdam en Leiden. Een klein deel is sinds 2009 in bruikleen bij het Nationaal Archeologisch Museum Aruba. Volgens de toelichting vertegenwoordigen de objecten een hoge museale waarde en zijn zij nauw verbonden met de materiële en immateriële geschiedenis en identiteit van de ABC-eilanden.
Van der Klooster deed twaalf jaar onderzoek voor de publicatie. Zij is architectuur- en cultuurhistoricus en was eerder medeauteur van onder meer Bouwen op de Wind, Architectuur en Cultuur van Aruba en Monumentengids Aruba.
