ORANJESTAD — Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben tijdens een tripartiete vergadering in het Babylon Hotel in Nederland besloten om een commissie samen te stellen die verder werkt aan de geschillenregeling binnen het Koninkrijk. Elk land levert twee personen voor de werkgroep.
Tijdens het overleg kwamen verschillende onderwerpen aan bod. Daarnaast werd stilgestaan bij de mogelijkheden om de samenwerking tussen de drie landen verder te versterken, zowel onderling als breder in Caribisch verband.
Volgens MEP-parlementariër Edgar Vrolijk is nauwere samenwerking noodzakelijk, gezien de ontwikkelingen in de wereld. In dat kader werd ook de geschillenregeling besproken. De partijen hebben hierover van gedachten gewisseld en willen zich de komende periode verder in het onderwerp verdiepen. Ook is opnieuw een werkgroep ingesteld om het proces te volgen.
Vrolijk verklaarde dat de geschillenregeling momenteel bij de Raad van State ligt. Zodra het voorstel terugkomt, willen de landen het advies bestuderen en beoordelen of aanpassingen nodig zijn. Eventuele wijzigingen zullen volgens hem steeds in gezamenlijk overleg met de andere eilanden worden besproken.
De nieuw ingestelde commissie van in totaal zes personen moet nu beginnen met de werkzaamheden die al op tafel liggen. De groep krijgt een adviserende rol bij de verdere behandeling van de wet over de geschillenregeling. Daarmee willen Aruba, Curaçao en Sint Maarten zich gezamenlijk voorbereiden en dezelfde koers aanhouden, met als doel de regeling uiteindelijk door de Tweede Kamer te loodsen.
De drie landen dienen het wetsvoorstel in, maar de uiteindelijke beslissing ligt bij het Nederlandse parlement. In de Tweede Kamer moeten 150 leden zich over de wet uitspreken. Volgens Vrolijk is het van groot belang dat de landen binnen het Koninkrijk hierin eensgezind optrekken. Hij wees erop dat Aruba, Curaçao en Sint Maarten zich al vijftien jaar inzetten voor de totstandkoming van de geschillenregeling.
Het traject begon in 2010, toen in de Nederlandse Tweede Kamer via een amendement werd vastgelegd dat artikel 12a van het Statuut moest leiden tot een geschillenregeling. Daarna nam Nederland het initiatief voor een wetsvoorstel, maar dat voldeed volgens de Caribische landen niet aan de eerder gemaakte afspraken. Een belangrijk punt van kritiek was dat de regeling moest worden uitgevoerd door een onafhankelijk orgaan. Daarnaast bleef vooral de vraag centraal of het advies bindend moest zijn.
Volgens Vrolijk ligt juist daar al jaren het meningsverschil tussen de eilanden en Nederland. De eilanden vinden dat een uitspraak bindend moet zijn, zodat de verliezende partij zich daarbij neerlegt. Nederland stelde daar tegenover dat een geschillenregeling niet per se bindend hoeft te zijn, zolang het advies voldoende zwaarwegend is om van wetgeving te kunnen afwijken.
Omdat daarover geen overeenstemming werd bereikt, kwam de regeling lange tijd niet verder. Ook de Eerste Kamer stelde vast dat het eerdere Nederlandse wetsvoorstel niet voldeed aan de criteria die voor een geschillenregeling waren afgesproken.
Na aanpassing van het wetsconcept zou nu wel sprake zijn van een onafhankelijk orgaan. De Raad van State beoordeelt de kwestie momenteel van nabij. Volgens Vrolijk zal het uiteindelijke advies bindend moeten zijn, zowel voor de eilanden als voor Nederland.
