Zes miljoen Afghanen zijn in minder dan drie jaar gedwongen teruggekeerd naar Afghanistan vanuit Pakistan en Iran — een grensoverschrijdende volksverhuizing die volgens de VN ongekend is in de recente geschiedenis. Velen van hen, zoals de 35-jarige Nazia, zijn er nog nooit geweest.
Belangrijke feiten
- 6 miljoen mensen zijn in minder dan drie jaar teruggekeerd naar Afghanistan vanuit Pakistan en Iran.
- In 2026 alleen al zijn opnieuw een miljoen mensen gedwongen teruggekeerd, aldus de UNHCR.
- De grensovergang Torkham, ook wel ‘Zero Point’ genoemd, is het belangrijkste doorvoerpunt vanuit Pakistan.
- Pakistan stelt nu openlijk dat Afghanen mét een Proof of Registration-kaart niet zijn uitgezonderd van uitzetting.
- De Taliban-vlaggen wapperen bij de registratiebalies aan de Afghaanse kant van de grens.
- De VN en mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat de veiligheidsoperaties verder reiken dan ongedocumenteerde migranten.
Torkham: waar het ene harde leven eindigt en het andere begint
Bij de grensovergang Torkham schuifelen ouderen op krukken voorbij, terwijl kinderen met grote ogen kippen vasthouden die ze meenamen uit de huizen die ze moesten verlaten. Nazia, geboren in Pakistan, stak hier voor het eerst in haar leven de grens over naar Afghanistan. “Het voelt goed om in mijn eigen land te zijn”, zegt ze, om daar direct aan toe te voegen: “Maar ik ben hier nog nooit geweest en veel mensen hier hebben niet eens genoeg brood.”
Bijna haar hele familie — acht zussen en hun kinderen — werd dit jaar vanuit Pakistan of Iran naar Afghanistan gedeporteerd.
Ongekende omvang volgens de UNHCR
Charlie Goodlake, woordvoerder van de UNHCR in Afghanistan, omschrijft de situatie als uniek: “In iets minder dan drie jaar hebben we zes miljoen mensen zien terugkeren — een bevolking zo groot als een klein land. We hebben in de recente geschiedenis nog nooit een terugkeerbeweging van deze omvang gezien.”
Hij sprak vanuit een tentenkamp vlak bij de grens: een desolaat landschap van zeildoek en plastic afdaken, opgezet door de VN en hulporganisaties als tijdelijk onderdak voor mensen die nergens naartoe kunnen.
Decennia weg, nooit thuis geweest
Veel teruggekeerden hebben Afghanistan tientallen jaren niet gezien. Sarwar verliet het land 45 jaar geleden tijdens de Sovjet-invasie. Hij arriveerde met zeven broers, hun families en al hun bezittingen in een konvooi van veertig mensen aan boord van een Pakistaanse vrachtwagen. “We hebben er zo lang gewoond, dus ik was gebroken van verdriet toen ze ons uit ons huis zetten”, zegt hij. “Maar ondanks alle pijn ben ik ook blij, want ik ben eindelijk vrij van intimidatie door de Pakistaanse politie.”
Elke familie die de BBC sprak, vertelde over vooroordelen en intimidatie door autoriteiten in Pakistan.
Veelgestelde vragen
Hoeveel Afghanen zijn er al gedeporteerd vanuit Pakistan en Iran?
Volgens de UNHCR zijn er in minder dan drie jaar tijd zes miljoen Afghanen gedwongen teruggekeerd naar Afghanistan vanuit Pakistan en Iran. In 2026 alleen al gaat het om nog eens een miljoen mensen.
Worden ook geregistreerde Afghanen met een VN-kaart uitgezet?
Ja. De VN en mensenrechtenorganisaties melden dat de uitzettingen verder gaan dan ongedocumenteerde migranten. Pakistan stelt nu openlijk dat Afghanen met een Proof of Registration-kaart niet zijn uitgezonderd van deportatie.
Wat is de grensovergang Torkham?
Torkham, ook bekend als ‘Zero Point’, is de belangrijkste grensovergang tussen Pakistan en Afghanistan. Het is het centrale doorvoerpunt voor Afghaanse deportees die vanuit Pakistan worden teruggestuurd.
