De Amerikaanse Equal Employment Opportunity Commission (EEOC), de federale instantie die discriminatie op de werkvloer moet bestrijden, is bezig met het afschaffen van twee belangrijke instrumenten die decennialang werden ingezet om ongelijkheid in het bedrijfsleven aan te pakken. Dit gebeurt onder leiding van de door president Trump aangestelde voorzitter Andrea Lucas.
Het eerste instrument dat op de schop gaat, is de zogeheten EEO-1 dataverzameling. Sinds 1966 zijn bedrijven met honderd of meer medewerkers verplicht jaarlijks gegevens aan te leveren over de etnische achtergrond, het geslacht en de functiecategorieën van hun personeel. Met deze informatie kon de EEOC vaststellen waar vrouwen en mensen met een niet-witte achtergrond werden achtergesteld bij aanname of doorgroei. De aanpak leidde in de loop der jaren tot miljarden dollars aan schikkingen.
Daarnaast wil de EEOC een regeling uit 1979 intrekken die werkgevers de ruimte gaf om gerichte maatregelen te nemen wanneer uit de data bleek dat bepaalde groepen ondervertegenwoordigd waren. Denk aan mentorprogramma’s of het stellen van streefcijfers voor aanname. Die regeling gaf bedrijven als het ware een handleiding voor het op vrijwillige basis corrigeren van ongelijkheid op basis van ras of geslacht.
De Trump-regering stelt dat dergelijk beleid juist discriminerend werkt, namelijk ten nadele van witte werknemers. Lucas verwoordde haar visie onlangs op een zakelijk congres: wie discriminatie op basis van ras wil stoppen, moet simpelweg ophouden te discrimineren op basis van ras. Volgens haar zijn programma’s die specifiek gericht zijn op bepaalde groepen, zoals zwarte Amerikanen of vrouwen, in strijd met de Civil Rights Act van 1964 als ze anderen uitsluiten.
Kritische stemmen waarschuwen dat het afschaffen van deze instrumenten de klok tientallen jaren terugzet. Chai Feldblum, voormalig commissielid tijdens de Obama-jaren en de eerste ambtstermijn van Trump, benadrukt dat de regeling uit 1979 juist bedoeld was om werkgevers houvast te bieden bij het rechtmatig corrigeren van historische achterstelling. Door die richtlijn in te trekken, verdwijnt ook de juridische zekerheid voor bedrijven die vrijwillig werk willen maken van gelijkheid op de werkvloer.
De twee voorstellen zijn inmiddels ter beoordeling ingediend bij het Witte Huis. Lucas zelf reageerde niet op vragen van Amerikaanse media over de plannen. Als beide maatregelen worden doorgevoerd, betekent dit een fundamentele koerswijziging voor een instantie die in 1964 juist in het leven werd geroepen om structurele discriminatie op de arbeidsmarkt tegen te gaan.
