De dodelijke aanslag op een moskee in San Diego vorige week werpt een ongemakkelijk licht op een groeiende trend binnen extreemrechts extremisme: vrouwenhaat als ideologische motor achter politiek geweld. Twee tieners worden verdacht van de aanslag. Een van hen zou een document van 75 pagina’s hebben geschreven waarin hij zijn haat jegens vrouwen openlijk uitspreekt. Daarnaast werd de aanslag live uitgezonden via internet.
Uit het geschreven manifest en de videobeelden blijkt dat de verdachten diepgeworteld waren in neonazistische en extreemrechtse denkbeelden. Toch is één opvallend aspect van hun ideologie grotendeels buiten de publieke discussie gebleven: de uitgesproken minachting voor vrouwen.
Heidi Beirich, medeoprichter van de Global Project Against Hate and Extremism, wijst erop dat dit soort misogynie tien tot vijftien jaar geleden nauwelijks voorkwam in witte supremacistische kringen. Volgens haar stelt de verdachte in zijn document onomwonden dat hij vrouwen haat en hen verantwoordelijk houdt voor maatschappelijk verval. Dat is een significante verschuiving binnen de ideologie van deze bewegingen.
Alex DiBranco, directeur van het Institute for Research on Male Supremacism, trekt een vergelijking met antisemitisme. Net zoals antisemitisme fungeert als een ideologische basis voor aanslagen op moskeeën, winkels bezocht door minderheden, homobars en scholen, begint vrouwenhaat een vergelijkbare rol te spelen. In beide gevallen gaat het om samenzweringsdenken: de overtuiging dat een bepaalde groep in het geheim de touwtjes in handen heeft en de samenleving ondermijnt.
‘We zien vergelijkbare complottheorieën over vrouwen die achter de schermen de macht zouden hebben,’ aldus DiBranco. Daarmee is de aanslag op de moskee in San Diego niet louter een daad van islamofobie, maar ook verweven met een breder web van haatideologieën.
Experts op het gebied van terrorismebestrijding benadrukken dat vrouwenhaat als ideologisch element serieuzer genomen moet worden door beleidsmakers, journalisten en veiligheidsdiensten. De combinatie van racisme, antisemitisme en misogynie maakt extreemrechtse groeperingen gevaarlijker en moeilijker te doorgronden wanneer men slechts naar één aspect van hun wereldbeeld kijkt.
De aanslag in San Diego illustreert hoe deze ideologieën steeds vaker samensmelten en hoe jongeren via online kanalen worden blootgesteld aan radicale denkbeelden die meerdere vormen van haat combineren. Vrouwenhaat is daarmee niet langer een randverschijnsel, maar een volwaardige pijler geworden binnen het extreemrechtse gedachtegoed.
