Den Haag — Koning Willem-Alexander heeft zich nadrukkelijk uitgesproken over de veiligheid van vrouwen in Nederland. In een publieke oproep, ondersteund door andere prominente Nederlandse mannen, benadrukt de koning dat een samenleving waarin vrouwen zich niet veilig voelen onacceptabel is. Vrijheid, zo stelde hij, kan alleen bestaan als die voor iedereen gelijk geldt.
Persoonlijke betrokkenheid, collectieve verantwoordelijkheid
De koning gaf aan dat veiligheid geen abstract thema is, maar een realiteit die in veel gezinnen leeft. Het onderwerp komt ook bij ouders thuis aan de keukentafel terug. Daarmee onderstreepte hij dat het probleem niet uitsluitend bij overheid of politie ligt, maar een collectieve verantwoordelijkheid is van de hele samenleving: van opvoeding en onderwijs tot werkvloer en openbare ruimte.
Femicide: wat het betekent en waarom het benoemen ertoe doet
In dezelfde maatschappelijke context krijgt ook femicide steeds meer aandacht. Femicide verwijst naar het opzettelijk doden van vrouwen of meisjes omdat zij vrouw zijn. Het gaat niet om willekeurige geweldsincidenten, maar om geweld met gendergerelateerde motieven zoals controle, machtsongelijkheid, jaloezie of eergerelateerd denken.
Kenmerkend voor femicide zijn terugkerende patronen:
- De dader is vaak een (ex-)partner of iemand uit de directe omgeving.
- Er is regelmatig een voorgeschiedenis van huiselijk geweld, stalking of bedreiging.
- Het geweld vormt het eindpunt van een escalerende keten waarin signalen te laat of onvoldoende worden opgepakt.
Het expliciet gebruiken van het woord femicide is wezenlijk. Het voorkomt dat zaken worden afgedaan als “relationele drama’s” en maakt duidelijk dat het om een structureel probleem gaat, niet om incidenten op zichzelf.
Nederland: signalen, lacunes en preventie
Ook in Nederland komen jaarlijks gevallen voor waarbij vrouwen door (ex-)partners worden gedood. Onderzoek wijst uit dat:
- Eerdere meldingen bij politie of hulpinstanties niet altijd leiden tot tijdige bescherming.
- Risicotaxaties tekortschieten in escalatiefases.
- De nadruk te lang lag op reactief handelen in plaats van preventie.
Daarom pleiten deskundigen en maatschappelijke organisaties voor betere risicobeoordeling, snellere beschermingsmaatregelen, aandacht voor daderschap en structurele preventie via onderwijs en cultuurverandering.
Breder signaal vanuit het staatshoofd
De oproep van de koning sluit aan bij eerdere passages in officiële toespraken waarin hij wees op sociale cohesie, respect en veiligheid als fundamenten van de samenleving. Het Koninklijk Huis benadrukt dat het geen politieke boodschap betreft, maar een moreel en maatschappelijk signaal: veiligheid en respect zijn basisvoorwaarden voor vrijheid.
Conclusie
Met zijn uitgesproken woorden positioneert de koning zich als verbinder en versterkt hij een bredere maatschappelijke oproep: kijk niet weg, neem signalen serieus en draag actief bij aan een cultuur waarin vrouwen zich veilig kunnen voelen. De aandacht voor femicide onderstreept daarbij dat echte veiligheid vraagt om vroege interventie, erkenning van structurele patronen en gezamenlijke verantwoordelijkheid.
