ORANJESTAD — MEP-parlementariër Edgard Vrolijk stelt dat artikel 8 van de Landsverordening integriteit (kandidaat-)ministers helder is en verplicht moet worden toegepast wanneer een kandidaat-minister de screening niet doorstaat. Aanleiding is de rechterlijke uitspraak van woensdag over de voordracht van AVP-politicus Geoffrey de Meza.
Volgens Vrolijk bevestigt de uitspraak wat zijn partij al langer naar voren brengt: een rechter kan niet op de stoel van het parlement gaan zitten, maar heeft in dit geval wel duidelijk gemaakt dat de formateur de wettelijke procedure moet volgen. Daarbij wijst hij erop dat de rechter expliciet heeft aangegeven dat de formateurs artikel 8 van de screeningswet moeten naleven.
Vrolijk legt uit dat artikel 8 ziet op de situatie waarin een kandidaat de screening niet haalt. In dat geval mag de formateur die persoon niet voordragen als minister. De wet schrijft volgens hem dwingend voor dat de kandidaat daarvan schriftelijk op de hoogte moet worden gesteld, met vermelding van de reden. Die reden moet zijn gebaseerd op een van de omstandigheden die in de wet zijn genoemd.
Volgens de MEP-parlementariër volgt uit de rechterlijke uitspraak dat De Meza niet voldoet aan de fiscale vereisten van de screening. Vrolijk verwijst daarbij naar wat hij omschrijft als een patroon van jarenlang niet nakomen van fiscale verplichtingen. Daarmee zou, in zijn visie, sprake zijn van onvoldoende fiscale betrouwbaarheid zoals bedoeld in artikel 2 van de wet.
Ook verwijst Vrolijk naar artikel 5, waarin de fiscale situatie van een kandidaat wordt beoordeeld. Hij stelt dat het daarbij niet alleen gaat om belastingschulden op zichzelf, maar vooral om fiscaal gedrag. Volgens hem laat de uitspraak zien dat bij De Meza sprake is van herhaaldelijk nalaten om belastingverplichtingen tijdig na te komen, zowel privé als via meerdere vennootschappen.
Vrolijk benadrukt dat niet iedere belastingschuld automatisch betekent dat iemand de screening niet doorstaat. Volgens hem draait de beoordeling om het gedrag van de kandidaat: of iemand zijn verplichtingen erkent, betalingsregelingen treft of de juiste juridische weg bewandelt bij een geschil met de fiscus. In het geval van De Meza is daar volgens hem geen sprake van geweest.
De MEP’er vindt daarom dat de formateur nu moet handelen conform artikel 8 en De Meza schriftelijk moet meedelen dat hij niet als kandidaat-minister zal worden voorgedragen. Daarnaast zegt Vrolijk dat de rechter heeft vastgesteld dat formateur Mike Eman al geruime tijd over de relevante documenten beschikt, waardoor voor hem onduidelijk is waarom het proces nog voortduurt.
Verder uit Vrolijk stevige kritiek op Eman. Hij verwijt de formateur gebrek aan leiderschap en stelt dat de kwestie ten onrechte wordt doorgeschoven naar de gouverneur als De Meza toch wordt voorgedragen. Volgens Vrolijk zou een dergelijke voordracht in strijd zijn met de wet en met de uitkomst van de screening.
Vrolijk besluit dat de komende periode zal moeten blijken in hoeverre integriteit daadwerkelijk leidend is bij de kabinetsformatie. Volgens hem is voor Aruba inmiddels duidelijk geworden dat er politieke druk bestaat om De Meza alsnog minister te laten worden, ondanks de kritiek op diens fiscale verleden.
