Wat niemand zegt – door Shadë Cybulkiewicz
Elke dinsdag verschijnt hier mijn column: Wat niemand zegt. Mijn naam is Shadë Cybulkiewicz, mindset coach bij HappyFemme (NL/AUA).
Vorige week schreef ik over onze telefoonverslaving en wat constante prikkels neurologisch met ons doen. Over hoe we steeds minder stilte verdragen, sneller afgeleid raken en ongemerkt verslaafd raken aan dopamine, bevestiging en afleiding.
Deze week gaat het over iets dat daar dichtbij ligt: de comfortzone. Die plek waarin alles veilig voelt, voorspelbaar en gecontroleerd. Waar we blijven omdat het bekend is, zelfs wanneer het ons klein houdt.
In mijn werk kijk ik naar hoe mensen denken, voelen en handelen in het dagelijks leven, en hoe vaak we onszelf daarin onbewust voorbijlopen. Deze columns zijn geen adviezen en geen snelle oplossingen. Ze zijn bedoeld om stil te staan bij wat vaak onzichtbaar blijft: onze gedachten, ons gedrag en de patronen die ons leven vormgeven zonder dat we het altijd doorhebben.
Ik combineer persoonlijke observaties met inzichten uit de psychologie en menselijk gedrag. Niet om te vertellen wat je moet doen, maar om zichtbaar te maken wat er onder de oppervlakte speelt.
Als deze columns iets doen, dan hoop ik dat het dit is: dat je jezelf, anderen en het leven net iets anders gaat bekijken dan je gewend was.
Je comfortzone is geen plek van rust, maar van stilstand
Die presentatie voor vijftig mensen waar je al dagen tegenaan hikt. Die eerste les die je moet geven terwijl je nog twijfelt of je wel goed genoeg bent. Die parachute sprong, of in mijn geval: voor het eerst op een skateboard stappen en weten dat vallen geen “misschien” is maar onderdeel van het proces. En dat ene gesprek dat je telkens uitstelt omdat je het al voelt zodra je eraan denkt.
We noemen het een comfortzone. Maar als je eerlijk bent, is het zelden echt comfortabel. Het is vooral bekend. Voorspelbaar. En precies dat maakt het zo verraderlijk.
Wat je comfortzone echt is
Wat we comfortzone noemen is in werkelijkheid een psychologisch beschermingssysteem. Je brein is niet ontworpen om je te laten groeien, maar om je te laten overleven. Alles wat nieuw, onzeker of onbekend is wordt automatisch gelabeld als risico. Niet omdat het gevaarlijk is, maar omdat het onbekend is. En dat verschil bepaalt vaak hoe klein of hoe groot je leven wordt.
Waarom je brein weerstand voelt, buiten je comfortzone
Groei vindt niet plaats in herhaling. Groei vindt plaats in het onbekende, waar je geen automatisch script meer hebt. Je brein houdt van voorspelbaarheid omdat het energie bespaart. Daarom voelt verandering vaak niet als “spannend”, maar als ongemak. En precies daar gaat het vaak mis. Want ongemak wordt geïnterpreteerd als: stoppen.
Neuroplasticiteit: waarom het je letterlijk verandert
Neuroplasticiteit betekent dat je brein zich kan aanpassen en nieuwe verbindingen kan maken. En dat gebeurt niet wanneer alles hetzelfde blijft, maar juist wanneer je iets doet wat nieuw, lastig of spannend is. Elke keer dat je iets doet buiten je comfortzone, leert je brein:
- Dit kan ik aan.
- Dit is veilig genoeg.
- Ik hoef niet terug te trekken.
En dat verandert je letterlijk van binnen.
Maar voordat je daar bent, gebeurt er iets anders. Je brein protesteert.Je gaat het niet kunnen. Je gaat er dom uitzien. Doe het niet. Blijf waar je bent. Die stem klinkt overtuigend, maar hij is niet altijd waarheidsgetrouw. Hij is beschermend. Niet per se juist.
Mijn eigen ervaring
Ik herken dat ook. Voor het eerst op een skateboard stappen en weten dat vallen onderdeel is van het proces. Niet als theorie, maar in je lichaam voelen wat onzekerheid doet. En toch doen. Niet omdat het comfortabel is, maar omdat je ergens voelt: als ik dit niet doe, blijf ik precies waar ik al was. En aanstaande zondag doe ik dat opnieuw, maar dan een stuk hoger. Als onderdeel van een retreat van HappyFemme ga ik van een berg paragliden. En eerlijk is eerlijk: mijn brein is al druk bezig met de meest dramatische scenario’s. Van “dit is vrijheid” tot “je bent één gespje verwijderd van een heel slecht idee.” En toch kies ik ervoor. Niet omdat de angst er niet is, maar omdat ik inmiddels weet wat er aan de andere kant van dat ongemak zit: groei, rust, vertrouwen. Ook al begin ik met knikkende knieën.
Wat er verandert als je het wel doet
Het interessante is dat er niet één groot moment van verandering is. Het is subtieler. Je wordt iemand die niet meer automatisch stopt bij ongemak. Je bouwt vertrouwen op in jezelf, niet door zekerheid, maar door ervaring. Je brein leert dat spanning niet gelijk staat aan gevaar. En dat is een fundamentele verschuiving.
Kleine stappen, grote verschuiving
Uit je comfortzone stappen hoeft niet groot te zijn. Een gesprek voeren met iemand die je niet kent. Iets zeggen in een groep terwijl je normaal stil blijft. Een nieuwe sport proberen. Iets doen waarvan je nog niet weet of je het “goed” doet.Het zijn kleine momenten, maar ze trainen hetzelfde systeem.
Misschien is de comfortzone niet iets wat je moet doorbreken in één grote sprong. Misschien is het iets wat je elke dag een klein beetje uitrekt.
Niet omdat je jezelf moet pushen. Maar omdat je jezelf niet wilt laten beperken door wat ooit veilig voelde.
En dan de vraag is dit:
Leef jij nog vanuit wat veilig voelt of vanuit wat je eigenlijk nodig hebt om te groeien?
Tot volgende week,
Shadë Cybulkiewicz
HappyFemme | Shaping Mindsets
*Volgende keer ga ik het hebben over waarom sommige mensen vanuit negativiteit reageren en wat daar echt achter zit. Ook deel ik mijn ervaring met paragliden vanaf een berg, die ik aanstaande zondag ga meemaken, en wat dat met mijn mindset doet en waarom ik benieuwd ben wat dat met me gaat doen.
