Willemstad – Een voormalige gynaecoloog uit Den Haag heeft bij vruchtbaarheidsbehandelingen stiekem zijn eigen sperma gebruikt in plaats van donorzaad. Dit is aangetoond via DNA-onderzoek uitgevoerd door Fiom, een organisatie die donorkinderen helpt bij het achterhalen van hun biologische afkomst. Uit dit onderzoek blijkt dat de arts, Ed Goormans, die werkzaam was in het voormalige Ziekenhuis Leyenburg in Den Haag, de biologische vader is van minstens twee kinderen die via kunstmatige inseminatie zijn verwekt.
Dergelijke praktijken, waarbij een arts zijn eigen genetisch materiaal gebruikt zonder medeweten of toestemming van de patiënten, worden beschouwd als een ernstige schending van het vertrouwen tussen arts en patiënt. De betrokken kinderen en hun ouders werden misleid over de identiteit van de donor.
De zaak rondom Goormans past in een bredere problematiek die in meerdere landen speelt. In Nederland zijn eerder vergelijkbare gevallen aan het licht gekomen, waarbij gynaecologen of andere vruchtbaarheidsartsen hun eigen sperma gebruikten bij patiënten die dachten gebruik te maken van anoniem of geselecteerd donormateriaal. Een bekend voorbeeld is de zaak rondom de Utrechtse gynaecoloog Jan Karbaat, die vermoedelijk tientallen kinderen op deze manier heeft verwekt.
Fiom speelt een centrale rol in het opsporen van dergelijke gevallen. Via DNA-databanken en genealogisch onderzoek kunnen donorkinderen steeds vaker achterhalen wie hun biologische vader werkelijk is. Wanneer meerdere personen via zo’n databank aan dezelfde onbekende man worden gekoppeld, en die man blijkt een voormalig vruchtbaarheidsarts te zijn, rijzen al snel vermoedens over misbruik.
Voor de betrokken kinderen en hun families is de ontdekking vaak een grote schok. Zij dachten jarenlang te weten hoe zij waren verwekt, maar blijken nu een geheel andere biologische achtergrond te hebben dan hen was verteld. Naast de emotionele impact heeft dit ook praktische gevolgen, bijvoorbeeld op het gebied van erfelijke aandoeningen of medische geschiedenis.
Of er juridische stappen worden ondernomen tegen Goormans of zijn nabestaanden is vooralsnog niet bekend. In Nederland is het strafrechtelijk vervolgen van artsen voor dergelijke historische vergrijpen complex, mede omdat de feiten zich vaak tientallen jaren geleden hebben voorgedaan en de wetgeving destijds anders was. Toch groeit de maatschappelijke druk om slachtoffers van dit soort praktijken erkenning en gerechtigheid te bieden.
De zaak benadrukt opnieuw het belang van transparantie en toezicht binnen de vruchtbaarheidsgeneeskunde. Inmiddels zijn de regels rondom donorschap in Nederland aangescherpt, maar voor de kinderen die in het verleden op deze wijze zijn verwekt, bieden die nieuwe regels weinig troost. Zij blijven achter met vragen over hun identiteit en het gevoel bedrogen te zijn door iemand die hun ouders juist moest helpen.
