Japanse voetbalfans staan al jaren bekend om hun voorbeeldige gedrag tijdens het WK: na afloop van wedstrijden ruimen zij netjes hun eigen rommel op in de stadions. Beelden hiervan gaan telkens viraal en oogsten wereldwijd bewondering. Maar dit jaar roept het gedrag ook kritiek op, en die komt van dichtbij huis.
Toen er deze week opnieuw foto’s opdoken van Japanse supporters die met vuilniszakken door de tribunes liepen om afval op te rapen na een WK-wedstrijd, reageerden veel Japanse vrouwen met een kritische noot. Hun boodschap was duidelijk: als jullie zo netjes kunnen zijn in een stadion vol vreemden, waarom doen jullie dat dan niet thuis?
De reacties op sociale media lieten er geen misverstand over bestaan. Vrouwen wezen op een opvallende tegenstrijdigheid: mannen die in het openbaar hun verantwoordelijkheid nemen, maar thuis het huishouden grotendeels aan hun partners overlaten. Wat in het buitenland wordt gezien als een teken van beschaving, voelt voor sommige Japanse vrouwen als een pijnlijke herinnering aan de ongelijke verdeling van huishoudelijke taken.
Die ongelijkheid is niet alleen een gevoel, maar ook aantoonbaar in cijfers. Japan scoort het laagst van alle sterk ontwikkelde landen als het gaat om de tijd die mannen besteden aan huishoudelijk werk. Japanse mannen doen gemiddeld slechts een fractie van het huishoudelijke werk dat vrouwen dagelijks verrichten. Dit structurele probleem is al langer onderwerp van maatschappelijke discussie in Japan, maar de WK-beelden gaven het debat een nieuwe, concrete aanleiding.
De discussie raakt aan een bredere kwestie rondom gendergelijkheid in Japan. Het land staat bekend om een traditionele rolverdeling waarbij vrouwen, ook als zij buitenshuis werken, het leeuwendeel van de zorgtaken op zich nemen. Ondanks pogingen van de overheid om hier verandering in te brengen, blijft de praktijk hardnekkig.
Het ironische contrast tussen het publieke en het private gedrag van Japanse mannen heeft de gemoederen flink beziggehouden. Supporters die trots hun land vertegenwoordigen door een stadion schoon achter te laten, worden thuis niet altijd met hetzelfde enthousiasme ingezet bij de afwas of de stofzuiger.
Voor veel Japanse vrouwen is de boodschap simpel: de bewonderenswaardige netheid die het land internationaal aanzien geeft, mag best ook achter de voordeur worden toegepast.
