Een ingestorte gletsjer nabij de Langtang Lirung-top heeft waarschijnlijk de verwoestende overstromingen op de grens van Nepal en Tibet veroorzaakt, waarbij minstens 177 mensen om het leven kwamen. Dat concluderen wetenschappers op basis van voorlopig onderzoek, zo melden zij aan de BBC.
Belangrijke feiten
- Minstens 177 mensen kwamen om het leven bij de overstromingen op de Nepal-Tibet grens.
- De Amerikaanse geologische dienst USGS bevestigde dat de ramp werd veroorzaakt door een “glaciale instorting”.
- De kracht van de instorting was zo groot dat deze een magnitude van 5,2 registreerde op seismische meetapparatuur.
- Dr. Simon Cook van de Universiteit van Dundee stelde vast dat het onderste deel van een gletsjer in Nepal instortte.
- De gletsjer bevindt zich nabij de Langtang Lirung-top, ongeveer 15 kilometer ten westen van de overstromingslocatie.
- Waterstanden in rivieren stroomafwaarts stegen met zeven tot negen meter binnen 30 minuten.
- Meerdere watermonitoringstations werden weggespoeld of beschadigd.
Hoe veroorzaakte de gletsjer de overstroming?
Aanvankelijk gingen veel mensen ervan uit dat een aardbeving een aardverschuiving had veroorzaakt, die vervolgens de overstroming in gang zette. De USGS verduidelijkte echter dat sprake was van een glaciale instorting: een situatie waarbij een gletsjer of een deel daarvan uiteenvalt.
Volgens een analyse van het International Centre for Integrated Mountain Development (ICIMOD), een intergouvernementele wetenschappelijke instelling, was er vermoedelijk sprake van een ijs-rotslavine vanuit een hooggelegen gebied. Een grote hoeveelheid ijs en rotsafval stortte de Lende Khola in, een zijrivier van de Bhote Koshi-rivier, wat een plotselinge stijging van het waterpeil veroorzaakte met water, sediment en grote rotsblokken stroomafwaarts.
Rol van de topografie
Professor Mike Searle, hoogleraar aardwetenschappen aan de Universiteit van Oxford, legt uit dat het hele proces — van aardverschuiving tot overstroming — uren of zelfs dagen kan hebben geduurd. “De enorme golf van puin suggereert dat er eerst een aardverschuiving kan zijn geweest; het water stapelde zich op, dammde de rivier af, en barstte vervolgens los in één enorme vloed,” aldus Searle.
De topografie van het gebied kan de overstroming hebben verergerd. Searle wijst erop dat Langtang Lirung op de kam van de hoge Himalaya ligt, met “ongelooflijk steile dalen” aan beide zijden van de berg, waardoor het water met hogere snelheid werd geleid.
Waarom stortte de gletsjer in?
Het is nog onduidelijk wat de gletsjer op woensdag deed instorten. Searle legt uit dat Langtang Lirung, net als de rest van de Himalaya, door langdurige tektonische beweging langzaam omhoog rijst, waarbij de ene plaat de andere omhoog duwt. “Het is alsof je een krik onder een auto zet en die omhoog vijzelt.”
“Naarmate de berg stijgt, wordt de gletsjer steiler en steiler, en het is onvermijdelijk dat delen ervan afbreken,” aldus Searle. Normaal gesproken zijn dit kleinere brokken die rivieren tijdelijk blokkeren en gemakkelijk worden weggespoeld. Bij deze ramp lijkt echter de gehele gletsjer in één keer te zijn ingestort, wat Searle omschrijft als zeer uitzonderlijk.
Veelgestelde vragen
Wat is een glaciale instorting?
Een glaciale instorting treedt op wanneer een gletsjer of een deel daarvan uiteenvalt. De kracht waarmee het ijs de bodem van een dal raakt, kan zo groot zijn dat het seismische trillingen veroorzaakt — in dit geval een magnitude van 5,2 volgens USGS-gegevens.
Hoeveel slachtoffers vielen er bij de overstromingen op de Nepal-Tibet grens?
Bij de overstromingen op de grens van Nepal en Tibet kwamen minstens 177 mensen om het leven. De waterstanden in rivieren stroomafwaarts stegen binnen 30 minuten met zeven tot negen meter.
Welke gletsjer veroorzaakte de overstromingen in Nepal?
Wetenschappers wijzen naar een gletsjer nabij de Langtang Lirung-top in Nepal, ongeveer 15 kilometer ten westen van de overstromingslocatie. Het onderste deel van deze gletsjer stortte in en veroorzaakte een ijs-rotslavine richting de Lende Khola-rivier.
