Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft een streep gezet door een uitvoeringsbesluit van president Donald Trump dat het geboorterecht op het Amerikaanse staatsburgerschap wilde beperken. Het hof oordeelde dat Trumps maatregel in strijd is met de grondwet, wat een forse juridische tegenvaller betekent voor de president.
Het geboorterecht op staatsburgerschap is al meer dan een eeuw verankerd in de Amerikaanse wetgeving. Op basis van het Veertiende Amendement van de grondwet, dat dateert uit 1868, heeft iedereen die op Amerikaanse bodem wordt geboren automatisch recht op het Amerikaans staatsburgerschap. Dit principe staat bekend als ‘jus soli’, oftewel het recht van de grond.
Trump probeerde dit principe via een presidentieel besluit te beperken, met name voor kinderen van ouders die illegaal of tijdelijk in de Verenigde Staten verblijven. Zijn administratie betoogde dat de grondwet op dit punt verkeerd werd geïnterpreteerd en dat het geboorterecht niet bedoeld was voor kinderen van mensen zonder verblijfsvergunning.
Het Hooggerechtshof ging hier niet in mee. De uitspraak is een significante klap voor Trumps bredere immigratieagenda, die erop gericht is illegale immigratie drastisch terug te dringen. Het beperken van het geboorterecht was een van de meest vergaande maatregelen die zijn regering op immigratiegebied probeerde door te voeren.
Juridische experts hadden al vroeg gewaarschuwd dat het besluit van Trump op grote juridische bezwaren zou stuiten, gezien de duidelijke grondwettelijke bescherming van het geboorterecht. Meerdere lagere rechtbanken hadden de maatregel al geblokkeerd voordat de zaak bij het Hooggerechtshof belandde.
De uitspraak benadrukt de grenzen van presidentiële bevoegdheden als het gaat om het wijzigen van grondwettelijk verankerde rechten. Een aanpassing van het Veertiende Amendement zou een formele grondwetswijziging vereisen, een proces dat de goedkeuring van twee derde van het Congres en drie kwart van alle staten vereist.
Voor de miljoenen mensen die jaarlijks op Amerikaanse bodem worden geboren uit buitenlandse ouders, betekent de uitspraak dat hun staatsburgerschap vooralsnog gewaarborgd blijft. De beslissing van het Hooggerechtshof wordt gezien als een belangrijke bevestiging van een van de fundamentele principes van de Amerikaanse identiteit en immigratiegeschiedenis.
