Luka Modric is al decennialang het gezicht van het Kroatische voetbal. Maar voordat hij uitgroeide tot een van de beste middenvelders aller tijden, was hij een magere tiener die meer bezig was met zijn haar dan met zijn positiespel. Zijn toenmalige jeugdcoach Romeo Jozak herinnert zich hoe de jonge Modric bij elke pass zijn lokken uit zijn gezicht veegde. Na meerdere gesprekken werd het haar uiteindelijk kortgeknipt. Modric liet later aan Jozak weten dat hij en het leger de enigen waren die hem ooit tot die stap hadden kunnen bewegen.
Die anekdote illustreert de bijzondere weg die Modric heeft afgelegd: van een kind dat tijdens de Kroatische Onafhankelijkheidsoorlog zijn thuis moest ontvluchten, tot een voetballegende met zes Champions League-titels op zijn naam en een Ballon d’Or in de kast. Nu, op 40-jarige leeftijd, bereidt hij zich voor op het WK 2026, waar Kroatië het in de openingswedstrijd op woensdag opneemt tegen Engeland.
Modrics jeugd werd diepgaand beïnvloed door het gewapende conflict dat volgde op de Kroatische onafhankelijkheidsverklaring in 1991. Zijn grootvader, naar wie hij vernoemd is, werd gedood door Servische troepen nabij het gezinshuis in de buurt van het Velebit-gebergte. Het huis werd in brand gestoken en zijn vader trok ten strijde. De jonge Luka vluchtte samen met zijn familie naar Zadar, waar ze als vluchtelingen in hotels verbleven. Daar speelde hij voetbal met andere kinderen die eveneens ontheemd waren geraakt.
Kroatië als voetbalnatie kende een vergelijkbaar turbulent begin. Na de FIFA-erkenning in 1992 en de UEFA-toelating in 1993 miste het land de kwalificatie voor het WK van 1994. Maar met sterren als Zvonimir Boban, Davor Suker en Robert Prosinecki bereikte het team de kwartfinales op het EK van 1996 en eindigde het als derde op het WK van 1998 in Frankrijk, waarbij onder meer Duitsland en Nederland werden verslagen.
Volgens Jozak heeft de oorlog bijgedragen aan de mentaliteit en het karakter van de Kroatische spelers, maar het is vooral de trots op het vertegenwoordigen van een land met minder dan vier miljoen inwoners die hen drijft. Het feit dat Kroatië structureel beter presteert dan grotere voetbalnaties, bevestigt het geloof in eigen kunnen.
Modric, die inmiddels 198 interlands achter zijn naam heeft staan, begon zijn internationale carrière in 2006. Hij speelde 130 wedstrijden voor Dinamo Zagreb voordat hij in 2008 de overstap maakte naar Tottenham Hotspur. Zijn hoogtepunt als international was het bereiken van de WK-finale in 2018, gevolgd door een derde plaats op het WK van 2022.
Nu leidt hij zijn ploeg opnieuw het mondiale podium op, als bewijs dat leeftijd voor hem slechts een getal is en dat Kroatië, net als zijn aanvoerder, de verwachtingen keer op keer weet te overtreffen.
