De toekomst van het Amerikaanse programma voor Tijdelijke Beschermingsstatus (TPS) hangt aan een zijden draadje. Na een belangrijke uitspraak van het Hooggerechtshof vorige week dreigen honderdduizenden mensen hun legale verblijfsstatus te verliezen.
Het Hooggerechtshof gaf de regering-Trump groen licht om de TPS-bescherming voor Haïtianen en Syriërs in te trekken. Daarmee wordt ook duidelijk dat het de minister van Binnenlandse Veiligheid is die bepaalt wie deze status krijgt of verliest, en niet de rechterlijke macht. Dit geeft de Trump-regering de ruimte om ook voor andere groepen de bescherming te beëindigen.
De uitspraak van 25 juni raakt direct ongeveer 330.000 mensen, voornamelijk afkomstig uit Haïti en een kleinere groep uit Syrië. Maar de gevolgen reiken verder: de Trump-regering heeft de TPS al ingetrokken voor tien landen, waardoor inmiddels meer dan een miljoen mensen zijn getroffen.
Momenteel hebben nog vier landen een actieve TPS-aanwijzing: Libanon, El Salvador, Soedan en Oekraïne. Al deze statussen lopen later dit jaar af. Volgens Julia Gelatt van het Migration Policy Institute, een onafhankelijke denktank, is het goed denkbaar dat er tegen het einde van 2026 niemand meer over een geldige TPS beschikt in de Verenigde Staten.
Het TPS-programma werd in 1990 door het Amerikaanse Congres in het leven geroepen om mensen te beschermen tegen uitzetting, ongeacht hun verblijfsstatus, wanneer hun thuisland onveilig is door politieke onrust, oorlog of natuurrampen. De bescherming wordt verleend voor periodes van zes tot achttien maanden en geeft houders ook het recht om legaal te werken in de VS.
Burgers van El Salvador hebben al 26 jaar onafgebroken TPS, de langste periode van alle landen. Todd Schulte, voorzitter van de immigratieorganisatie FWD.us, benadrukt hoe ingrijpend het verlies van deze status zou zijn: veel van deze mensen leven samen met Amerikaanse staatsburgers, hebben gezinnen gesticht en bouwen al meer dan een kwart eeuw een bestaan op in de VS. Volgens hem is er geen enkel precedent in de moderne immigratiegeschiedenis voor het intrekken van een dergelijke status voor zo’n grote en gewortelde bevolkingsgroep.
De uitspraak van het Hooggerechtshof markeert daarmee mogelijk het definitieve einde van een programma dat decennialang kwetsbare mensen bescherming bood. Critici vrezen dat de gevolgen niet alleen de betrokkenen zelf treffen, maar ook de Amerikaanse samenleving, waarin deze mensen diep zijn ingebed.
