In de noordelijke mijnstad Orapa in Botswana worstelt een voormalige mijnwerker al een jaar lang met de gevolgen van een plotseling ontslag. Na veertien jaar trouwe dienst als installateur bij diamantmijnbedrijf Debswana verloor hij begin 2025 zijn baan, zonder enige waarschuwing vooraf.
Kort voor zijn ontslag had hij nog een lening van omgerekend circa 1.900 dollar afgesloten om een auto te kopen, in de overtuiging dat zijn arbeidscontract tot 2027 zou worden verlengd. Die zekerheid bleek een illusie. ‘Ik was totaal niet voorbereid. Banen zijn schaars, en als er al werk te vinden is buiten de mijnbouw, ligt het loon veel lager,’ vertelt hij. Tot op heden is hij op zoek naar nieuwe inkomsten.
Hij overweegt te beginnen met boeren of een klein bedrijfje op te zetten, maar heeft daarvoor het startkapitaal niet. Zijn auto verkopen zou alleen genoeg opleveren om de openstaande lening af te lossen, niet meer.
De redactie van Al Jazeera probeerde een reactie te krijgen van het uitzendbureau dat de man in dienst had, maar een leidinggevende weigerde iedere toelichting te geven.
De persoonlijke situatie van deze voormalige mijnwerker staat niet op zichzelf. Hij is één van velen die de gevolgen ondervinden van een ernstige terugval in de Botswaanse diamantsector. Debswana, een joint venture tussen de overheid en het Brits-Zuid-Afrikaanse De Beers, verlaagde de productie in 2024 met ongeveer 27 procent tot 17,9 miljoen karaat. Voor 2025 worden verdere reducties verwacht, tot circa 15 miljoen karaat. Het bedrijf is verantwoordelijk voor zo’n 90 procent van alle diamantverkopen in het land.
De oorzaak ligt grotendeels bij een verzwakte wereldwijde vraag naar diamanten. Synthetische diamanten worden steeds populairder en betaalbaarder, wat de markt voor natuurlijke stenen onder druk zet.
De gevolgen voor de bredere economie zijn merkbaar. Botswana’s economie kromp in het tweede kwartaal van 2025 met ongeveer 5,3 procent — de zwaarste krimp sinds de coronapandemie. Diamanten vormen de ruggengraat van de nationale economie en zijn goed voor een groot deel van de overheidsinkomsten en exportopbrengsten.
De combinatie van dalende productie, massaontslagen en een krimpende economie plaatst duizenden Botswanen in een kwetsbare positie. Voor mensen zoals de voormalige installateur uit Orapa betekent de diamantcrisis niet alleen het verlies van een baan, maar een complete ontwrichting van het dagelijks leven: schulden, schoolgeld dat niet betaald kan worden en een onzekere toekomst in een regio waar alternatieven voor mijnbouwwerk nauwelijks voorhanden zijn.
