In Bunia, de hoofdstad van de Congolese provincie Ituri, is meteen duidelijk dat de situatie allesbehalve normaal is. Aankomende reizigers ondergaan verplichte gezondheidscontroles op het vliegveld, langs de wegen hangen borden met voorlichtingsboodschappen over ebola en op de radio klinken voortdurend oproepen om waakzaam te zijn.
Tegen de tijd dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de uitbraak in mei uitriep tot internationale noodsituatie op het gebied van volksgezondheid, had het virus zich al wekenlang onopgemerkt verspreid. De ziekte dook eerst op in de mijnstad Mongbwalu en de regio Rwampara, verspreidde zich vervolgens naar Bunia en bereikte daarna ook aangrenzende provincies.
De huidige uitbraak wordt veroorzaakt door de Bundibugyo-variant van het ebolavirus. Deze variant geldt over het algemeen als minder dodelijk dan sommige andere stammen, maar er bestaat nog geen goedgekeurd vaccin. Vroege opsporing is daardoor van levensbelang.
In het ebolabehandelingscentrum van het Algemeen Ziekenhuis van Bunia is de druk enorm. De faciliteit, gebouwd voor vijftig patiënten, zat al vol bij aankomst van de journalisten. Er wordt met spoed gebouwd aan een uitbreiding van nog eens 86 bedden.
Hoofd van het ziekenhuis John Katabuka legt uit dat deze variant zich anders gedraagt dan bij eerdere uitbraken. Volgens hem verloopt de infectie aanvankelijk vrijwel symptoomloos. ‘We dachten altijd dat ebola gepaard ging met bloedingen en koorts. Maar bij dit type verschijnen de symptomen pas in het allerlaatste stadium, wanneer iemand al bijna stervende is. Het virus verspreidt zich door je lichaam zonder dat je doorhebt dat je ziek bent,’ aldus Katabuka.
Een man die zijn identiteit verborgen wil houden en die we Tresor noemen, deelt zijn persoonlijke verhaal. Zijn vrouw testte positief op ebola en hij kan haar alleen nog van een afstand zien. Terwijl hij wacht op zijn eigen testuitslag, benadrukt hij het belang van bewustwording. ‘Mensen moeten worden voorgelicht. Ze moeten begrijpen dat dit virus echt is. We moeten dat accepteren. Ik wil dit niet onderschatten,’ zegt hij.
De Congolese overheid leidt de crisisrespons, ondersteund door internationale partners zoals de Africa Centres for Disease Control and Prevention (Africa CDC). De situatie blijft zorgwekkend, maar hulpverleners en autoriteiten werken samen om verdere verspreiding van het virus in te dammen en de bevolking te beschermen.
