ORANJESTAD — De verwijdering van illegale e-steps van de openbare weg heeft een bredere en urgentere discussie over het openbaar vervoer op Aruba opnieuw geopend: als de overheid nu handhavend optreedt tegen niet-gereguleerde elektrische voertuigen, zal zij dan ook de officiële taxichauffeurs beschermen en ondersteunen die al jaren een essentieel deel van het Arubaanse transportsysteem dragen?
De taxi’s van Aruba zijn niet zomaar voertuigen die bij de luchthaven of hotels staan te wachten. Zij maken deel uit van de eerste indruk van het eiland. Zij verwelkomen bezoekers, begeleiden toeristen, helpen gezinnen, ondersteunen hotels, bedienen restaurants en houden de toeristische economie van Aruba dag en nacht in beweging.
Toch werken officiële taxichauffeurs al langere tijd onder toenemende druk. De officiële taxitarieven zijn nog altijd gebaseerd op de tarieflijst 2018–2022. Daardoor kunnen taxichauffeurs hun prijzen niet zelfstandig aanpassen aan hogere brandstofkosten, onderhoudskosten, verzekeringen, inflatie en de algemene stijging van de kosten van levensonderhoud.
In tegenstelling tot informele of illegale vervoerders moeten officiële taxichauffeurs binnen een gereguleerd systeem blijven werken.
Zij volgden de regels terwijl anderen eromheen werkten
De tegenstelling is moeilijk te negeren. Legale taxichauffeurs op Aruba moeten voldoen aan vergunningen, vaste tarieven, publieke verwachtingen en wettelijke verplichtingen. Tegelijkertijd blijven zorgen bestaan over illegale of zogenoemde “piratentaxi’s”, die druk zetten op de gereguleerde sector.
Dat creëert een dubbele last voor officiële taxichauffeurs. Aan de ene kant zijn zij gebonden aan door de overheid vastgestelde tarieven. Aan de andere kant ondervinden zij concurrentie van vervoerders die mogelijk niet dezelfde vergunningen, verzekeringskosten, controles of publieke verantwoordelijkheden dragen.
Als de overheid daadkrachtig kan optreden tegen illegale e-steps omdat deze niet correct zijn toegelaten voor gebruik op de openbare weg, dan zou hetzelfde beginsel ook moeten gelden voor illegaal personenvervoer. De wet kan niet streng zijn voor de ene vorm van niet-gereguleerde mobiliteit en terughoudend voor een andere.
De taxichauffeur als eerstelijnsambassadeur van Aruba
Voor veel bezoekers is de taxichauffeur de eerste Arubaan die zij ontmoeten na aankomst. Nog vóór de hotelreceptie, het restaurant of de touroperator is het vaak de taxichauffeur die de eerste begroeting geeft, het eerste lokale advies verstrekt en het eerste gevoel van veiligheid overbrengt.
Die rol heeft waarde.
Een professionele taxichauffeur doet meer dan passagiers vervoeren. Hij of zij beschermt mede de reputatie van Aruba. Chauffeurs leggen uit waar bezoekers naartoe kunnen gaan, waar zij op moeten letten, wat zij kunnen verwachten, wat zij moeten betalen en hoe zij zich verantwoord over het eiland kunnen verplaatsen.
In een economie die sterk afhankelijk is van toerisme, mag die eerstelijnsrol niet worden onderschat.
Het systeem van vaste, door de overheid goedgekeurde tarieven biedt bezoekers duidelijkheid en beschermt hen tegen willekeurige prijswijzigingen. Maar dat systeem blijft alleen eerlijk als de overheid de tarieven ook tijdig actualiseert wanneer de economische werkelijkheid verandert.
Een tarieflijst die is blijven stilstaan
Het probleem rond de taxitarieven gaat niet alleen over de wens van chauffeurs om meer te verdienen. Het gaat over de vraag of een gereguleerd openbaar vervoerssysteem levensvatbaar blijft wanneer de prijzen jarenlang niet worden aangepast, terwijl de kosten blijven stijgen.
Brandstof heeft niet gewacht.
Verzekeringen hebben niet gewacht.
Onderdelen en onderhoud hebben niet gewacht.
De kosten van levensonderhoud hebben niet gewacht.
Taxichauffeurs hebben deze kosten opgevangen terwijl zij binnen een vast tariefsysteem de publieke dienstverlening bleven uitvoeren.
Volgens eerdere communicatie wordt verwacht dat de overheid op korte termijn met een nieuwe taxitarieflijst komt. Als die aanpassing inderdaad wordt ingevoerd, is dat geen gunst aan de chauffeurs, maar een noodzakelijke correctie van een systeem dat te lang achter de werkelijkheid is blijven aanlopen.
Handhaving moet gepaard gaan met respect
Het recente optreden tegen illegale e-steps geeft één duidelijke boodschap af: de openbare weg en publieke ruimte moeten worden gereguleerd.
Die boodschap is terecht. Maar zij moet consequent worden toegepast.
Als Aruba schoon, veilig, legaal en professioneel vervoer wil, dan moeten officiële taxichauffeurs worden behandeld als partners in publieke mobiliteit, niet als een bijzaak. Handhaving tegen illegale voertuigen moet samengaan met handhaving tegen piratentaxi’s en met een eerlijke, actuele tariefstructuur voor legale vervoerders.
De verwijdering van e-steps mag niet alleen een symbool van controle zijn. Zij zou het begin moeten zijn van een bredere correctie in het Arubaanse vervoersbeleid.
Het moment om achter officiële taxi’s te staan
Aruba heeft nu de kans om het evenwicht te herstellen.
Een nieuwe taxitarieflijst zou erkennen dat officiële chauffeurs jarenlang binnen de wet hebben gewerkt, terwijl de kosten van hun dienstverlening ingrijpend zijn veranderd. Zij hebben bezoekers vervoerd, bewoners geholpen en de toeristische economie ondersteund, ook wanneer de omstandigheden voor henzelf steeds moeilijker werden.
Het publiek moet dit helder zien: officiële taxi’s zijn niet het probleem. Zij zijn onderdeel van de oplossing.
Zij zijn gereguleerd.
Zij zijn zichtbaar.
Zij zijn aanspreekbaar.
Zij maken deel uit van de toeristische infrastructuur.
Zij vormen een van de eerste lijnen van Arubaanse gastvrijheid.
Na jaren van druk verdienen officiële taxichauffeurs meer dan beloften. Zij verdienen eerlijke tarieven, daadwerkelijke handhaving tegen illegaal vervoer en publieke erkenning voor de rol die zij iedere dag vervullen.
Aruba beweegt beter wanneer haar officiële taxichauffeurs met respect worden behandeld.
