Zondag 8 september 2026 gaan Zweden naar de stembus bij een spannende parlementsverkiezing die het buitenlandbeleid van het land ten aanzien van Israel en Palestina ingrijpend kan veranderen. Een peiling van Novus, gepubliceerd op maandag, toont 50,3 procent steun voor een linkse coalitie tegenover 47,9 procent voor de huidige rechtse regering.
Belangrijke feiten
- Zweden erkende Palestina in 2014 als eerste EU-lidstaat.
- De erkenning leidde tot diplomatieke spanning met Israel; toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Avigdor Lieberman stelde dat Zweden de complexiteit van het Midden-Oosten niet begreep.
- De extreemrechtse Zweden Democraten, de op één na grootste partij van het land, willen de Palestijnse erkenning intrekken.
- Peiling Novus: 50,3% links blok vs. 47,9% rechts blok.
- De Zweedse graaf Folke Bernadotte, de eerste VN-bemiddelaar voor Palestina, werd in 1948 vermoord door de zionistische paramilitaire groep Lehi (ook bekend als de Stern Gang) in Jeruzalem.
- In 1988 bemiddelde Zweden in Stockholm tussen PLO-leider Yasser Arafat en een delegatie van prominente Amerikaanse Joden, waarna Washington de dialoog met de PLO opende.
- Premier Ulf Kristersson (Moderaten) en Zweden Democraten-leider Jimmie Åkesson kondigden eerder dit jaar aan dat een verkiezingsoverwinning zou leiden tot een vierpartijenkabinet, waarbij de Zweden Democraten belangrijke portefeuilles krijgen.
Politieke blokken in Zweden
De Zweedse politiek is verdeeld in twee blokken. Rechts: de regerende Moderaten, Christendemocraten en Liberalen, aangevuld met de Zweden Democraten, die de regering sinds een akkoord in 2022 van buitenaf steunen. Links: de Sociaal-Democraten, de Linkspartij en de Groenen, met de Centrumpartij als mogelijke vierde partner.
Historische rol van Zweden in het Midden-Oosten
Het Israel-Palestinaconflict is al decennialang verweven met de Zweedse politiek. Graaf Folke Bernadotte werd in 1948 in Jeruzalem vermoord terwijl hij als eerste VN-bemiddelaar voor Palestina optrad. Veertig jaar later speelde Stockholm een sleutelrol als bemiddelaar tussen de PLO en Amerikaanse Joodse leiders, een stap die Washington ertoe bracht de dialoog met de PLO te openen.
Wat staat er op het spel bij een rechtse overwinning?
De huidige rechtse regering beschouwt het optreden van Israel in Gaza niet als reden om het beleid fundamenteel te herzien. De Zweden Democraten willen de erkenning van Palestina uit 2014 actief terugdraaien. Bij een hernieuwde rechtse meerderheid zou dit standpunt onderdeel kunnen worden van het regeringsprogramma, nu Jimmie Åkesson en premier Kristersson een volwaardig vierpartijenkabinet hebben aangekondigd.
Veelgestelde vragen
Wanneer erkende Zweden Palestina?
Zweden erkende Palestina in 2014 en was daarmee de eerste EU-lidstaat die dit deed.
Wat willen de Zweden Democraten met de Palestijnse erkenning?
De Zweden Democraten, de op één na grootste partij van Zweden, willen de erkenning van Palestina intrekken. Bij een rechtse verkiezingsoverwinning zouden zij als coalitiepartner invloed kunnen uitoefenen op dit beleid.
Wie staat er in de peilingen voor bij de Zweedse verkiezingen van 2026?
Volgens een peiling van Novus, gepubliceerd op maandag 8 september 2026, staat het linkse blok met 50,3 procent licht voor op het rechtse blok met 47,9 procent.
