De Amerikaanse regering-Trump heeft besloten om vanaf 1 juli de federale studieleninglimieten voor postdoctorale studenten fors te beperken. Waar studenten voorheen onbeperkt konden lenen om hun volledige studie te bekostigen, geldt voortaan een maximum van 20.500 dollar per jaar en 100.000 dollar in totaal. Het doel is ambitieus: het dwingen van universiteiten om hun collegegeld te verlagen.
Minister van Onderwijs Linda McMahon verdedigde de maatregel eerder dit jaar in het Congres. Volgens haar zijn de studiekosten in de Verenigde Staten buitensporig hoog en worden studenten gebukt onder een zware schuldenlast. Door de leenmogelijkheden te beperken, zo is de redenering, zullen studenten bewuster kiezen voor goedkopere opleidingen. Universiteiten zouden dan gedwongen worden hun prijzen te verlagen om concurrerend te blijven.
Deze gedachtegang is niet nieuw. Al in 1987 schreef toenmalig onderwijsminister William Bennett onder president Reagan een spraakmakend opiniestuk in The New York Times, getiteld ‘Our Greedy Colleges’. Daarin stelde hij dat verhogingen van federale studiebeurzen en leningen universiteiten in staat stelden hun collegegeld zorgeloos te verhogen, wetende dat de overheid de rekening mede zou betalen. Dit idee staat sindsdien bekend als de ‘Bennett Hypothese’.
Econoom Phillip Levine van Wellesley College legt het als volgt uit: wanneer de overheid meer financiële steun biedt aan studenten, reageren instellingen door hun prijzen te verhogen. Bijna veertig jaar later halen de Republikeinen deze theorie van stal om de nieuwe leningbeperkingen te rechtvaardigen, die zijn opgenomen in de zogenoemde ‘One Big Beautiful Bill Act’.
Toch zijn lang niet alle economen overtuigd dat de nieuwe maatregelen het gewenste effect zullen hebben. De relatie tussen studiefinanciering en collegegeld is complex en wordt door wetenschappers al decennialang onderzocht en bediscussieerd. Hoewel er aanwijzingen zijn dat ruimere leenmogelijkheden kunnen bijdragen aan hogere collegegelden, is het omgekeerde effect, namelijk dat beperkingen automatisch leiden tot lagere prijzen, veel minder zeker.
Kritici waarschuwen bovendien dat de maatregel vooral studenten treft die afhankelijk zijn van federale leningen voor dure maar maatschappelijk waardevolle opleidingen, zoals geneeskunde, rechten of onderwijs. Voor hen kan het nieuwe maximum een serieuze drempel vormen om hun studie te voltooien of überhaupt te beginnen.
Een federale rechter heeft alvast een klein onderdeel van het plan tijdelijk geblokkeerd, maar het Amerikaanse ministerie van Onderwijs bevestigde dat de leninglimieten per 1 juli grotendeels van kracht worden. De discussie over de werkelijke impact op collegegelden en de toegankelijkheid van hoger onderwijs is daarmee nog lang niet beslecht.
