De nieuwe animatiefilm Toy Story 5, die deze week in de bioscoop verschijnt, draait om een strijd tussen klassiek speelgoed en moderne technologie. Dit thema raakt een gevoelige snaar bij veel ouders, die in de zomervakantie merken hoe sterk digitale apparaten hun kinderen in de greep hebben.
En dat gevoel is niet ongegrond. Uit recent onderzoek blijkt dat kinderen tijdens de zomer aanzienlijk meer tijd achter schermen doorbrengen dan tijdens het schooljaar. Kinderen tussen de 7 en 12 jaar besteden in de vakantieperiode gemiddeld zo’n dertig procent meer tijd aan schermen, wat neerkomt op ongeveer vier extra uren per week. Dit blijkt uit een uitgebreid rapport van het online veiligheidsbedrijf Aura, dat gegevens verzamelde van bijna dertigduizend apparaten.
Opvallend is dat drie op de vier kinderen tussen de 7 en 11 jaar aangeven liever video’s te kijken dan met fysiek speelgoed te spelen. Precies dit gegeven vormt de kern van Toy Story 5, waarin de achtjarige Bonnie haar geliefde speelgoed links laat liggen nadat ze een tablet heeft gekregen.
Volgens kinderarts en onderzoeker Jason Nagata van de Universiteit van Californië in San Francisco is de zomer een bijzonder kwetsbare periode als het gaat om overmatig schermgebruik. Zonder de vaste structuur van schooldagen grijpen kinderen veel sneller naar een apparaat. Zijn eigen bevindingen sluiten aan bij de resultaten van het Aura-onderzoek.
Ook tieners laten een vergelijkbare trend zien: hun schermtijd stijgt in de zomer met ongeveer vijftien procent ten opzichte van de schoolperiode.
Wat kunnen ouders doen om dit in goede banen te leiden? Experts geven de volgende adviezen:
1. Stel duidelijke grenzen. Spreek vaste tijden af waarop schermen gebruikt mogen worden en houd je daar consequent aan. Kinderen hebben structuur nodig, ook in de vakantie.
2. Bied aantrekkelijke alternatieven aan. Zorg voor voldoende mogelijkheden om buiten te spelen, creatief bezig te zijn of vrienden te ontmoeten. Hoe meer leuke opties er zijn, hoe minder aantrekkelijk het scherm wordt.
3. Doe mee en wees een voorbeeld. Kinderen kijken naar het gedrag van hun ouders. Leg zelf ook regelmatig je telefoon weg en onderneem samen activiteiten zonder schermen.
4. Praat erover. Ga in gesprek met je kind over wat het online doet en waarom het zo aantrekkelijk is. Begrip kweken werkt beter dan alleen verbieden.
De boodschap van Toy Story 5 is daarmee niet alleen vermakelijk, maar ook actueel: echte verbinding, vriendschap en avontuur zijn niet te vinden op een scherm, maar in de echte wereld.
