ORANJESTAD — Het Gerecht in Eerste Aanleg van Aruba heeft woensdag 16 september de verzoeken van Friendly Green Bike Company Aruba VBA en Evikes Corporation VBA afgewezen om de tegen hen opgelegde lasten onder dwangsom te schorsen. De rechter oordeelt voorlopig dat elektrische steps en e-bikes die zonder bestuurder worden verhuurd onder de Landsverordening personenvervoer vallen en dat daarvoor een vergunning is vereist. Omdat beide ondernemingen die vergunning niet hebben, is volgens het Gerecht sprake van een overtreding.
De uitspraak vormt een belangrijk nieuw hoofdstuk in het juridische conflict dat sinds april speelt tussen de overheid en de verhuurders van elektrische voertuigen.
Op 29 juni legde de minister belast met Openbaar Vervoer beide ondernemingen afzonderlijk een last onder dwangsom op. De bedrijven moesten binnen vijftien kalenderdagen stoppen met het bedrijfsmatig aanbieden en verhuren van elektrische steps, fietsen en scooters voor gebruik op of vanaf de openbare weg, zolang zij niet over de vereiste vergunning beschikken. Ook moesten digitale verhuurmogelijkheden worden uitgeschakeld en mochten de voertuigen niet langer op of langs de openbare weg beschikbaar worden gehouden.
Volgens de beschikking kan bij overtreding een dwangsom van Afl. 500 per afzonderlijk aangeboden voertuig per kalenderdag of gedeelte daarvan worden verbeurd.
Rechter: e-step valt onder verhuurmotorfiets
Het juridisch belangrijkste deel van de uitspraak staat in overweging 9.2.
Green Bike en Evikes stelden dat de Landsverordening personenvervoer volgens hen niet van toepassing is op e-bikes en e-steps en dat zij daarom geen vergunning nodig hebben.
Het Gerecht volgt dat argument voorlopig niet.
Volgens de rechter zijn e-steps en e-bikes tweewielige voertuigen zonder gesloten carrosserie die geheel of gedeeltelijk door een mechanische kracht — in dit geval een elektromotor — worden voortbewogen. Omdat deze voertuigen zonder bestuurder aan derden worden verhuurd, vallen zij volgens het Gerecht onder de wettelijke definitie van een verhuurmotorfiets.
Daaruit volgt volgens de uitspraak dat een vergunning op grond van artikel 3, derde lid, van de Landsverordening personenvervoer noodzakelijk is. Omdat Green Bike en Evikes daar momenteel niet over beschikken, concludeert het Gerecht dat sprake is van een overtreding.
Verschil met uitspraak van mei
De nieuwe beslissing moet worden onderscheiden van het vonnis van 22 mei.
Destijds verbood het Gerecht het Land om elektrische steps en fietsen van beide ondernemingen in beslag te nemen zonder dat daaraan een rechtsgeldige beschikking ten grondslag lag. De rechter oordeelde toen dat de overheid bij handhaving de voorgeschreven juridische procedure moest volgen.
Die uitspraak betekende niet dat het Gerecht had vastgesteld dat de verhuur van e-steps zonder vergunning legaal was.
Na het vonnis van mei waarschuwde de overheid beide ondernemingen schriftelijk en volgden op 29 juni de formele lasten onder dwangsom. Het geschil van 16 september ging juist over de vraag of die maatregelen moesten worden geschorst totdat over de bezwaren van de bedrijven is beslist.
Financiële schade onvoldoende voor schorsing
Green Bike en Evikes voerden aan dat onmiddellijke handhaving ernstige financiële gevolgen zou hebben en de continuïteit van hun ondernemingen in gevaar zou kunnen brengen.
Het Gerecht erkent dat hun financiële positie onder druk staat en stelde zelfs vast dat er voldoende spoedeisend belang bestond om hun verzoek inhoudelijk te behandelen.
Dat betekent echter niet dat de bedrijven gelijk kregen.
De rechter concludeert uiteindelijk dat hun financiële belang niet zwaarder weegt dan het algemeen belang bij handhaving van de vergunningplicht en, zoals door de overheid aangevoerd, de verkeersveiligheid.
Ook ziet het Gerecht op dit moment geen concreet zicht op legalisatie. De bedrijven hebben wel vergunningaanvragen ingediend, maar de rechter stelt vast dat niet aannemelijk is geworden dat die vergunningen verplicht moeten worden verleend.
Minister reageert positief
Minister van Justitie Arthur Dowers reageerde woensdag positief op de uitspraak en verklaarde dat de regering verdere stappen wil zetten om de handhaving voort te zetten. Volgens zijn publieke reactie moeten ondernemingen die de betrokken voertuigen blijven verhuren rekening houden met de opgelegde dwangsommen.
Die politieke reactie moet juridisch wel worden onderscheiden van wat de rechter daadwerkelijk heeft beslist.
Het Gerecht heeft niet de gehele bezwaarprocedure definitief beëindigd. De uitspraak gaat over de voorlopige verzoeken om de handhaving te schorsen. De bezwaren tegen de besluiten van 29 juni moeten nog volgens de bestuursrechtelijke procedure worden behandeld.
Tegen deze specifieke beslissing op het verzoek om een voorlopige voorziening kan volgens het vonnis echter geen hoger beroep worden ingesteld.
Huidige situatie duidelijker
Daarmee is de positie aanzienlijk duidelijker dan enkele maanden geleden.
Voorlopig staat de last onder dwangsom overeind. De rechter accepteert in deze procedure de wettelijke grondslag voor de vergunningplicht en constateert dat beide bedrijven zonder die vergunning in overtreding handelen.
Een afzonderlijke reactie van Green Bike of Evikes op de uitspraak van 16 september was in de door Amigoe Aruba geraadpleegde openbare bronnen ten tijde van publicatie niet beschikbaar. Hun juridische standpunt staat wel uitgebreid in het vonnis: zij bestrijden dat de Landsverordening personenvervoer op hun voertuigen van toepassing is en wijzen onder meer op de financiële gevolgen en hun lopende vergunningaanvragen.
De bestuursrechtelijke hoofdprocedure is daarmee nog niet volledig afgelopen, maar voor de onmiddellijke handhaving heeft het Gerecht vandaag een duidelijke beslissing genomen: de dwangsommen worden niet geschorst.
