ORANJESTAD — Minister van Justitie Arthur Dowers houdt vast aan zijn standpunt dat elektrische steps van de openbare weg en van publiek terrein moeten worden verwijderd. Dat zei hij in een interview na de uitspraak van het Gerecht, waarin werd bepaald dat het Land Aruba de steps voorlopig niet mag afvoeren zolang de overheid niet eerst de wettelijke procedure volgt.
De uitspraak van het Gerecht betekent volgens de rechter niet dat elektrische steps voorgoed op de openbare weg mogen blijven staan. Wel stelt het Gerecht dat het Land, voordat het maatregelen neemt tegen de verhuurders, eerst formeel moet aangeven waarom volgens de overheid sprake is van strijd met de wet, om welke wettelijke bepalingen het gaat, welke maatregelen moeten worden genomen en binnen welke termijn dat moet gebeuren. Volgens het Gerecht is die procedure in dit geval niet gevolgd.
Minister: “Ik herhaal mezelf, de steps moeten verwijderd worden”
In het interview reageerde de minister scherp op de uitleg van de uitspraak. Volgens Dowers blijft het uitgangspunt ongewijzigd: de elektrische steps zijn volgens hem illegaal op de openbare weg en moeten worden weggehaald.
“Als minister van Justitie herhaal ik mezelf opnieuw: de steps moeten verwijderd worden. Het is illegaal,” aldus de minister.
Dowers stelde dat hij de uitspraak zo begrijpt dat de overheid zeer zorgvuldig moet omgaan met partijen die volgens het Land de wet overtreden. Hij gebruikte daarbij een vergelijking met iemand die op straat drugs verkoopt. Volgens de minister zou het onwerkbaar zijn als de overheid in een duidelijk illegale situatie eerst een brief zou moeten sturen voordat zij kan optreden.
Hij gaf aan dat hij die benadering niet zal volgen wanneer volgens hem sprake is van duidelijke illegaliteit. “Ik ga dat niet doen,” zei de minister volgens zijn toelichting. “De steps moeten verwijderd worden.”
Rechterlijke uitspraak gaat over procedure, niet over definitieve legaliteit
De uitspraak van het Gerecht draait echter in hoofdzaak om de wijze waarop het Land handhavend optreedt. Het Gerecht zegt niet dat elektrische steps zonder meer legaal zijn. De rechter zegt wel dat het Land niet zomaar mag overgaan tot het inladen en afvoeren van eigendommen zonder voorafgaande formele stappen.
Daarmee ontstaat een scherp onderscheid tussen de politieke en bestuurlijke lijn van de minister enerzijds, en de procedurele toets van het Gerecht anderzijds. De minister stelt dat de voertuigen illegaal zijn en de openbare ruimte belasten. De rechter stelt dat zelfs wanneer de overheid meent dat sprake is van illegaliteit, het Land nog steeds de wettelijke route moet volgen.
De overheid wees eerder al op de Landsverordening wegverkeer en de Algemene Politieverordening. Volgens het ministerie moeten elektrische voertuigen die als motorvoertuig functioneren voldoen aan technische eisen, registratie- en verzekeringsvoorschriften om op de openbare weg te mogen rijden. Ook stelde het ministerie dat de politie kan optreden tegen voertuigen die zonder toestemming openbare ruimte innemen of het verkeer hinderen.
“Deze mensen komen hun spullen op publiek terrein zetten”
De minister uitte daarnaast kritiek op de positie van de verhuurders. Volgens hem kan het niet zo zijn dat ondernemers voertuigen en laadstations op publiek terrein plaatsen en vervolgens bescherming vragen wanneer de overheid daartegen optreedt.
Hij stelde dat hij deze partijen niet kent en dat zij volgens hem hun eigendommen op openbare grond van Aruba hebben geplaatst. In zijn visie kan dan niet worden verlangd dat de overheid hen met “fluwelen handschoenen” behandelt terwijl zij volgens het Land de wet overtreden.
Die uitspraak raakt aan de kern van het conflict: de verhuurders beroepen zich op bescherming tegen directe verwijdering van hun eigendommen, terwijl het Land stelt dat de openbare ruimte, verkeersveiligheid en wettelijke orde zwaarder wegen.
Juridische spanning tussen handhaving en zorgvuldigheid
De zaak legt een bredere bestuurlijke spanning bloot. Aan de ene kant heeft de overheid de taak om openbare orde, verkeersveiligheid en naleving van de wet te waarborgen. Aan de andere kant mag de overheid niet willekeurig of zonder formele grondslag ingrijpen in eigendommen van burgers of bedrijven.
Het Gerecht benadrukt in deze zaak vooral dat het Land eerst duidelijk moet maken welke wet wordt overtreden en welke termijn wordt gegeven om de situatie te herstellen. Pas daarna kan de overheid verdergaande maatregelen nemen.
De politieke boodschap van de minister is dus dat de steps hoe dan ook weg moeten. De juridische boodschap van het Gerecht is dat dit alleen mag via de juiste procedure.
Mogelijke vervolgstap
Het Land kan nu alsnog een formele brief sturen aan de betrokken verhuurders, waarin precies wordt aangegeven op welke wettelijke basis de overheid optreedt en binnen welke termijn de steps en laadstations moeten worden verwijderd. Daarmee zou het Land de route kunnen volgen die het Gerecht in het vonnis heeft geschetst.
Tot die tijd mag het Land de steps volgens de uitspraak niet zomaar afvoeren. Voor de verhuurders is de uitspraak daarom een tijdelijke procedurele overwinning. Voor de overheid is het een waarschuwing dat handhaving, zelfs bij vermeende illegaliteit, juridisch zorgvuldig moet worden voorbereid.
