Koper verbindt de wereld. Het metaal zit verborgen in telefoonpalen, straatlantaarns en laadpalen voor elektrische auto’s. En juist die alomtegenwoordigheid maakt het een aantrekkelijk doelwit voor dieven. In de Verenigde Staten, maar ook daarbuiten, neemt het aantal koperdiefstallen in rap tempo toe.
In een industrieterrein nabij San Francisco toont een medewerker van telecombedrijf AT&T een berg gestolen kabels, ongeveer zo groot als een autobanden. Het materiaal werd teruggevonden bij een metaalrecycler en bleek afkomstig van telefoonpalen in de omgeving. Dieven hadden de kabels doorgeknipt en meegenomen.
De oorzaak van de toename is simpel: de prijs van koper is het afgelopen jaar ruwweg verdubbeld. De groeiende vraag naar het metaal, mede aangejaagd door de bouw van datacenters voor kunstmatige intelligentie, drijft de marktwaarde omhoog. En hoe hoger de prijs, hoe aantrekkelijker de diefstal. Dat verband is volgens AT&T-medewerkers glashelder: stijgt de koperpijs bij recyclers, dan stijgt ook het aantal diefstallen direct mee.
De werkwijze van de daders is doorgaans steeds hetzelfde. Ze knippen kabels door, slepen ze naar een afgelegen plek en strippen vervolgens de beschermende omhulling eraf. Soms worden de kabels verbrand om sneller bij het blote koper te komen. Dat koper wordt daarna verkocht aan een tussenpersoon of rechtstreeks aan een recyclingbedrijf.
Een buit van een paar honderd euro kan het telecombedrijf tienduizenden euro’s aan reparatiekosten opleveren. Want naast de materiaalschade moeten monteurs worden ingezet, infrastructuur worden hersteld en klanten worden geholpen die zonder telefoon of internet komen te zitten.
AT&T nodigde journalisten uit om de gevolgen zelf te aanschouwen. Bij een spoorwegovergang, waar ’s nachts een alarm was afgegaan, was de schade duidelijk zichtbaar: de kabels die over het spoor hadden moeten hangen, waren verdwenen. In het zand lagen een paar boltensnijders en stukjes rubber en plastic, de resten van het strippen ter plaatse.
Het probleem beperkt zich niet tot telecominfrastructuur. Ook straatverlichting en oplaadpunten voor elektrische voertuigen worden steeds vaker getroffen. Gemeenten en bedrijven draaien op voor de herstelkosten, terwijl bewoners en weggebruikers de overlast ondervinden.
Politici en bestuurders zoeken naar oplossingen, maar de combinatie van hoge grondstofprijzen en relatief eenvoudige uitvoering maakt koperdiefstallen moeilijk te bestrijden. Strengere controles bij recyclingbedrijven en betere detectiesystemen worden genoemd als mogelijke maatregelen, maar een eenvoudige oplossing lijkt er vooralsnog niet te zijn.
Zolang de vraag naar koper wereldwijd blijft groeien, door de energietransitie, digitalisering en de opkomst van AI, zal ook de druk op de infrastructuur toenemen. En daarmee vermoedelijk ook de verleiding voor dieven om een stuk van die waardevolle keten letterlijk weg te knippen.
