Trump omschreef het als een historisch akkoord, maar analisten plaatsen vraagtekens bij wat beide partijen nu werkelijk hebben bereikt. Er is een staakt-het-vuren afgekondigd, de Straat van Hormuz gaat weer open voor scheepvaart en de financiële markten reageren positief. Toch blijft de situatie uiterst fragiel.
Israël voert nog altijd militaire operaties uit in de regio, het Iraanse nucleaire programma is verre van opgelost en de meest complexe en gevoelige onderhandelingen moeten eigenlijk nog beginnen. Dat roept een fundamentele vraag op: wat stelt dit akkoord in de praktijk eigenlijk voor?
Een van de grootste onzekerheden is de rol van Israël. Tel Aviv heeft herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat het een nucleair bewapend Iran onder geen enkele voorwaarde zal accepteren. Dat standpunt maakt Israël tot een onvoorspelbare factor in het diplomatieke proces. Zelfs als Washington en Teheran tot overeenstemming komen, kan Israël besluiten om militair in te grijpen en daarmee het hele akkoord onderuit halen.
Daarnaast blijft het Iraanse atoomvraagstuk een struikelblok. Hoewel er sprake is van een tijdelijke de-escalatie, hebben de twee landen nog geen concrete afspraken gemaakt over de toekomst van het nucleaire programma. Iran heeft in het verleden laten zien dat het bereid is concessies te doen in ruil voor het opheffen van economische sancties, maar de vraag is of Teheran ditmaal ver genoeg wil gaan om Israël en de westerse wereld gerust te stellen.
De heropening van de Straat van Hormuz is op korte termijn goed nieuws voor de wereldeconomie. Via deze zeestraat wordt een aanzienlijk deel van de mondiale olievoorziening getransporteerd. Elke verstoring heeft directe gevolgen voor de energieprijzen wereldwijd. Dat de doorvaart weer mogelijk is, stemt markten optimistisch, maar dit is slechts een eerste stap.
Volgens deskundigen is het akkoord op dit moment meer een intentie dan een concrete overeenkomst. De echte test komt wanneer de partijen aan tafel moeten zitten om de moeilijke kwesties te bespreken: verificatiemechanismen voor het nucleaire programma, de rol van regionale mogendheden en de toekomst van de sancties.
De komende weken en maanden zullen uitwijzen of dit het begin is van een duurzame diplomatieke doorbraak, of slechts een tijdelijke adempauze in een al decennia durend conflict. Zolang Israël niet aan boord is en het nucleaire dossier onopgelost blijft, hangt het akkoord aan een dun draadje.
