De Amerikaanse invoertarieven onder president Trump hebben mogelijk bereikt wat tientallen jaren van diplomatie niet lukte: Europa en Zuid-Amerika naar elkaar toe drijven. Voor Braziliaanse producenten van cachaça — de suikerrietdrank die de basis vormt van de beroemde caipirinha — vertaalt deze diplomatieke toenadering zich inmiddels in concrete zakelijke kansen.
Distilleerder Assja Schymura van Pindorama is optimistisch. ‘De groei kan enorm zijn, als we de eerste drempels maar weten te overwinnen,’ zegt ze. Cachaça heeft weliswaar prijzen gewonnen op Europese competities, maar drong nooit echt door op die markt. Hoge invoertarieven en onbekendheid hielden de drank jarenlang beperkt tot een kleine nichemarkt. Nu zien producenten een opening.
Die opening kwam in mei, toen de Europese Unie en Mercosur — het Zuid-Amerikaanse handelsblok bestaande uit Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay — eindelijk een langverwacht handelsakkoord afrondden. Het verdrag verlaagt tarieven op honderden producten, van vliegtuigonderdelen tot cachaça. Bolivia, dat recentelijk toetrad tot Mercosur, zal naar verwachting in de komende jaren ook aansluiten bij het akkoord.
Na decennia van uitstel kwamen beide partijen in beweging, mede doordat ze allebei werden geraakt door Amerikaanse invoertarieven. Volgens voormalig Braziliaans handelsdiplomaat Roberto Jaguaribe leidt onzekerheid over de relatie met de Verenigde Staten er vrijwel automatisch toe dat landen op zoek gaan naar alternatieve partners.
Het akkoord gaat verder dan handel alleen. Het verplicht de deelnemende landen ook tot het handhaven van democratische instituties en naleving van het Klimaatakkoord van Parijs. Dat zijn toezeggingen die Europese en Zuid-Amerikaanse functionarissen extra waardevol vinden nu Washington zich onder Trump terugtrekt uit internationale klimaat- en democratie-initiatieven.
Deze nieuwe dynamiek geeft ook andere samenwerkingsverbanden een impuls. Op een conferentie in Brazilië over het versterken van de banden tussen Europa en Latijns-Amerika benadrukte de Finse diplomate Anna-Kaisa Heikkinen dat landen die de internationale rechtsorde ondersteunen, gezamenlijk moeten optrekken.
Toch zijn er nog hobbels. Europese parlementariërs uit agrarische regio’s vrezen dat het akkoord Europese boeren blootstelt aan goedkopere concurrentie uit Zuid-Amerika. Zij legden het verdrag in januari voor aan het Europese Hof van Justitie. Een uitspraak binnen de komende twee jaar zou kunnen leiden tot aanpassingen in de overeenkomst.
Voor de Braziliaanse cachaça-sector blijft de hoop echter levend. Het akkoord biedt een historische kans om de drank eindelijk een vaste plek te veroveren op de Europese schappen — en de caipirinha van een exotische cocktail te transformeren tot een vertrouwde Europese favoriet.
