Een Franse rechtbank heeft besloten geen rechtszaak toe te laten over het gebruik van een gevaarlijk bestrijdingsmiddel in de Franse overzeese gebieden Martinique en Guadeloupe. Dit besluit sluit de deur voor een strafrechtelijk onderzoek naar een gezondheidsschandaal dat al twintig jaar aansleept.
Het gaat om chlordecone, een chemisch pesticide dat al in 1979 werd aangemerkt als mogelijk kankerverwekkend. Toch werd het middel op de Franse Antillen gebruikt van 1972 tot en met 1993. Hoewel Frankrijk in 1990 een verbod op chlordecone invoerde, maakte een speciale ontheffing het mogelijk dat bananentelers op de eilanden het middel nog jarenlang bleven gebruiken.
Het pesticide werd voornamelijk ingezet op bananaplantages om de grond te beschermen tegen de plaag van de keverlarve. Door het langdurige gebruik is de bodem van de eilanden ernstig vervuild geraakt. Chlordecone breekt nauwelijks af in de natuur, waardoor de gevolgen voor het milieu en de volksgezondheid nog decennialang voelbaar zullen zijn. Wetenschappers hebben het middel in verband gebracht met een verhoogd risico op prostaatkanker, en Martinique en Guadeloupe hebben wereldwijd een van de hoogste percentages van deze ziekte.
De beslissing van de rechtbank is een grote teleurstelling voor de bewoners van de eilanden en voor activisten die al jaren strijden voor erkenning en gerechtigheid. Zij hadden gehoopt dat een rechtszaak eindelijk duidelijkheid zou brengen over de verantwoordelijkheid van de Franse staat en de betrokken bedrijven.
Het schandaal rondom chlordecone heeft in Frankrijk geleid tot maatschappelijke en politieke discussies over de behandeling van de overzeese gebieden. Critici stellen dat de gezondheid van de Antilliaanse bevolking jarenlang is opgeofferd aan economische belangen, en dat de Franse overheid te weinig heeft gedaan om de bevolking te beschermen en te compenseren.
De afwijzing van de rechtszaak betekent dat niemand strafrechtelijk aansprakelijk wordt gesteld voor het gebruik van het giftige middel. Voor veel eilandbewoners voelt dit als een nieuwe klap na tientallen jaren van onzekerheid en ziekte. Organisaties die de gedupeerden vertegenwoordigen, hebben aangegeven de juridische mogelijkheden verder te onderzoeken en mogelijk in beroep te gaan tegen de uitspraak.
