De Amerikaanse president Donald Trump heeft op 8 juli 2026 aangekondigd bereid te zijn F-35 straaljagers te verkopen aan Turkije, een NAVO-bondgenoot waarmee de VS al jaren in conflict zijn over de aankoop van Russische raketsystemen. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu reageerde onmiddellijk en waarschuwde dat zo’n wapenverkoop de machtsbalans in het Midden-Oosten zou ‘vernietigen’.
Belangrijke feiten
- 7 juli 2026: Trump bezoekt Turkije als eerste Amerikaanse president in 11 jaar
- Trump ontmoette president Recep Tayyip Erdoğan op de Etimesgut luchtmachtbasis in Ankara
- Turkije werd in 2019 uitgesloten van het F-35-programma na aankoop van het Russische S-400 raketsysteem
- De VS legden in 2020 sancties op aan een groot Turks defensiebedrijf
- Erdoğan claimt dat Turkije al betaald heeft voor vijf F-35 toestellen
- Een Amerikaanse wet uit eind 2019 verbiedt F-35-verkoop aan Turkije zolang het de S-400 bezit
- Netanyahu noemde Turkije een land met ‘agressieve ambities’ in een CNN-interview
Trump heft sancties op en opent deur voor F-35
Tijdens zijn staatsbezoek aan Ankara prees Trump de Turkse loyaliteit en noemde de F-35 ‘verreweg het beste vliegtuig ter wereld’. Hij zei ook dat de VS de sancties tegen Turkije zullen opheffen: “We willen geen vrienden sanctioneren.” Zijn minister van Buitenlandse Zaken en minister van Financiën werken volgens Trump actief aan de opheffing van deze maatregelen.
Erdoğan bevestigde dat er eerder afspraken zijn gemaakt over de levering van vijf toestellen waarvoor al betaald is. Hij rekent op zijn goede persoonlijke relatie met Trump om die belofte ingelost te krijgen.
Netanyahu: ‘Turkije heeft agressieve ambities’
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu reageerde scherp in een live-interview op CNN. “Het zou de machtsbalans in het Midden-Oosten vernietigen, omdat Turkije naar mijn mening agressieve ambities heeft”, aldus Netanyahu. Hij waarschuwde dat het bewapenen van Turkije met geavanceerde straaljagers tot daadwerkelijke agressie in de regio zal leiden.
Congres blokkeert verkoop vooralsnog
De F-35-verkoop aan Turkije is momenteel bij wet verboden in de Verenigde Staten. Een bipartijdige groep Congresleden, geleid door Republikein Mike Lawler en Democraat Brad Sherman, stuurde vorige week een brief aan Trump met hun ‘diepe bezorgdheid’. Het Congres stelde in 2019 als voorwaarde dat Turkije de S-400 moet opgeven voordat het opnieuw toegang krijgt tot het F-35-programma, omdat het Russische systeem een veiligheidsrisico vormt voor Amerikaanse gevechtsvliegtuigen.
Trump gaf niet aan hoe hij de wettelijke blokkade precies wil omzeilen, maar maakte duidelijk dat hij politieke steun geeft aan de deal.
Veelgestelde vragen
Waarom werd Turkije uitgesloten van het F-35-programma?
Turkije werd in 2019 uit het F-35-programma gezet nadat het het Russische S-400 luchtverdedigingssysteem kocht. De VS stelden dat dit systeem een veiligheidsrisico vormt voor de F-35 en legden in 2020 sancties op aan een Turks defensiebedrijf.
Wat zegt Netanyahu over de mogelijke F-35-verkoop aan Turkije?
Netanyahu waarschuwde op 8 juli 2026 in een CNN-interview dat de verkoop van F-35’s aan Turkije de machtsbalans in het Midden-Oosten zou vernietigen. Hij omschreef Turkije als een land met agressieve regionale ambities.
Kan Trump de F-35-verkoop aan Turkije zelfstandig goedkeuren?
Nee, een Amerikaanse wet uit 2019 verbiedt de verkoop zolang Turkije de S-400 bezit. Trump heeft steun van het Congres nodig om deze wet te wijzigen, maar een bipartijdige groep Congresleden heeft al bezwaar gemaakt.
