De wereld is een ‘gevarenzone van extreem weer’ binnengegaan nu de effecten van El Niño wereldwijd voelbaar worden — dat waarschuwde VN-chef António Guterres op 3 september 2026. Volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) kan dit El Niño-event het sterkste zijn in meer dan 70 jaar en duurt het mogelijk tot minstens februari 2027.
Belangrijke feiten
- El Niño 2026 is mogelijk het sterkste event sinds 1950, met een ruime marge.
- Zeewatertemperaturen in het centrale en oostelijke tropische deel van de Stille Oceaan liggen meer dan 2°C boven het gemiddelde; maandelijkse temperaturen kunnen richting 4°C boven gemiddeld gaan.
- Onder het oceaanoppervlak zijn temperaturen op sommige plekken meer dan 8°C boven het gemiddelde.
- Het event wordt verwacht aan te houden tot minstens februari 2027.
- Bovengemiddelde zeewatertemperaturen worden ook verwacht in de Indische Oceaan, de tropische Atlantische Oceaan en rondom delen van de Australische kust.
- De WMO heeft een ‘grote mobilisatie’ uitgevoerd om voorspellingen van extreem weer zo breed mogelijk te verspreiden.
Wat is El Niño?
El Niño is een natuurlijk weerfenomeen dat ontstaat in de Stille Oceaan en samenhangt met veranderingen in windpatronen. Warm water verspreidt zich daardoor naar het oosten en geeft warmte af aan de atmosfeer. Dit verstoort weerpatronen wereldwijd: sommige regio’s krijgen te maken met droogte, terwijl andere regio’s juist zwaardere tyfoons en overstromingen ervaren. Forecasters stellen dat El Niño ook temperaturen in bepaalde gebieden zal opdrijven, bovenop de al stijgende hitte door door de mens veroorzaakte klimaatverandering.
VN slaat alarm: ‘onbekend territorium’
António Guterres stelde: “El Niño wordt voor onze ogen supersized. De wetenschap laat geen ruimte voor twijfel: de planeet bevindt zich in onbekend territorium, en dat water warmt op.” WMO-secretaris-generaal Celeste Saulo waarschuwde dat El Niño “gemeenschappen en economieën wereldwijd een enorme klap kan toebrengen.”
Maatregelen en voorbereiding
Regeringen en wetenschappers wereldwijd nemen maatregelen om het risico op doden, ontheemding en milieuschade te beperken. Vroege waarschuwingssystemen zijn versterkt en er wordt preventieve medische hulp ingezet. De kracht van dit specifieke event baart echter ernstige zorgen, met name voor kwetsbare groepen. De WMO heeft een grote mobilisatie uitgevoerd om voorspellingen van potentieel extreem weer zo veel mogelijk gemeenschappen te bereiken.
Gevolgen voor Australië en het Great Barrier Reef
Australië wordt met name getroffen door veranderingen in oceaanwarmte vanwege zijn rijke marien leven. Het land heeft de afgelopen jaren te kampen gehad met mariene hittegolven — aangedreven door klimaatverandering — die hebben geleid tot wijdverspreide koraalbleking en algenbloei, met “ongekende schade” tot gevolg. El Niño brengt doorgaans het soort extreme hitte dat dergelijke rampen veroorzaakt, aldus dr. Alistair Hobday, hoofdonderzoeker bij het Australische wetenschapsagentschap. Dit jaar wijzen mariene hittegolfvoorspellingen erop dat het Great Barrier Reef de ergste omstandigheden zal ontlopen, waardoor het koraal aldaar wat herstelruimte krijgt.
Veelgestelde vragen
Hoe sterk is El Niño 2026 vergeleken met eerdere events?
El Niño 2026 wordt mogelijk het sterkste event sinds minstens 1950. Maandelijkse zeewatertemperaturen in de Stille Oceaan kunnen richting 4°C boven het gemiddelde gaan, wat dit event met een ruime marge tot het sterkste ooit gemeten zou maken.
Hoe lang duurt El Niño 2026?
Volgens de WMO duurt het huidige El Niño-event naar verwachting tot minstens februari 2027.
Welke regio’s lopen het meeste risico door El Niño 2026?
El Niño treft regio’s wereldwijd verschillend: sommige gebieden krijgen te maken met droogte, andere met zwaardere tyfoons en overstromingen. Oost-Afrika ervoer tijdens het vorige El Niño-event al hevige regenval. Ook de Indische Oceaan, de tropische Atlantische Oceaan en de Australische kust worden geraakt door bovengemiddelde zeewatertemperaturen.
