Toen Desmond Armstrong in 1990 voor de camera’s stond tijdens het WK voetbal in Italië, was de eerste vraag die hem werd gesteld allesbehalve sportief van aard. Een journalist vroeg hem waarom hij eigenlijk geen basketbal speelde. Armstrong, destijds 25 jaar oud en verdediger bij het Amerikaanse nationale team, stond op het punt geschiedenis te schrijven als de eerste in de VS geboren zwarte speler die zijn land vertegenwoordigde op een WK. Felicitaties bleven uit. De ondertoon was duidelijk: een zwarte Amerikaan hoorde thuis op het basketbalveld, niet op een voetbalveld in Rome.
De VS had zich voor het eerst in veertig jaar weten te kwalificeren voor het WK, maar ook dat opmerkelijke feit werd overschaduwd door vooroordelen. Armstrong liet zich echter niet van de wijs brengen. Enkele dagen later leverde hij een indrukwekkende prestatie door de gevreesde Italiaanse aanvaller Gianluca Vialli volledig uit het spel te houden tijdens de wedstrijd tegen gastland Italië in het Stadio Olimpico. Die optreden zou een keerpunt blijken, zowel voor hemzelf als voor de ontwikkeling van voetbal in de Verenigde Staten.
Armstrongs liefde voor voetbal begon via een televisietoestel in de buitenwijken van Maryland. Zijn familie was verhuisd vanuit Washington D.C. naar een overwegend blanke wijk, waar hij bevriend raakte met de zoon van een voetbalcoach. Op een middag wees die coach hem op een Braziliaanse speler in het shirt van de New York Cosmos. Het was Pelé. De manier waarop Pelé bewoog deed Armstrong denken aan de behendigste basketbalspelers, maar dan met een bal aan zijn voeten. Bovendien was Pelé een van de weinige zwarte spelers in het team, wat voor Armstrong een extra verbinding schiep.
Terwijl Pelé de sport populariseerde, kende het Amerikaanse grassroots-voetbal een heel andere werkelijkheid. Anders dan in Europa en Zuid-Amerika, waar clubs als Ajax en Barcelona al vroeg investeerden in jeugdtalent, draaide de Amerikaanse jeugdontwikkeling op een betaalmodel. Families moesten aanzienlijke bedragen neertellen om hun kinderen kans te geven door te groeien, wat het systeem bij voorbaat ontoegankelijk maakte voor minder welgestelde gezinnen.
Frank Dell’Apa, al veertig jaar voetbalcolumnist bij de Boston Globe, omschrijft dit als een tegenstrijdigheid. Voetbal is wereldwijd de meest toegankelijke sport, gespeeld zonder geld, zonder schoenen en soms zonder bal. In Amerika gold echter precies het tegenovergestelde.
Armstrong beseft zelf hoe anders zijn leven had kunnen lopen. Als zijn ouders niet naar de buitenwijken waren verhuisd, had hij nooit voetbal gespeeld. Zijn verhaal is daarmee niet alleen dat van een sportieve pionier, maar ook een spiegel voor de structurele ongelijkheid die de Amerikaanse voetbalcultuur tot op de dag van vandaag kenmerkt.
