Sommige series worden groot dankzij sterk acteerwerk, andere door verbluffende ideeën of briljante schrijvers. Af en toe verschijnt er een productie die al deze elementen combineert tot iets bijzonders. De Amerikaanse comedyserie Community is zo’n zeldzaamheid, en geen aflevering illustreert dat beter dan het vierde episode van het derde seizoen: ‘Remedial Chaos Theory’.
De aflevering werd voor het eerst uitgezonden in 2011, op een moment dat de Marvel-films nog geen multiversum kenden. Toch dook Community toen al volop in dat concept. In de aflevering komen de studiegroep-vrienden samen in het nieuwe appartement van Troy en Abed voor pizza en spelletjes. Om te bepalen wie de pizza gaat ophalen, stelt Jeff voor een dobbelsteen te gooien. Abed waarschuwt hem meteen: ‘Weet je, Jeff, je creëert nu zes verschillende tijdlijnen.’
Wat volgt is een slimme verkenning van al die zes tijdlijnen, elk met eigen gevolgen en wendingen. Eén tijdlijn is opvallend donker van toon en keerde later in de serie nog meerdere keren terug. Destijds was het vooral vermakelijke televisie, maar terugkijkend blijkt de aflevering een vroege voorbode van de multiversumgekte die jaren later zou losbarsten in de popcultuur.
Het meest in het oog springende voorbeeld is het Marvel Cinematic Universe, dat na Avengers: Infinity War het multiversum als centraal thema omarmdde. Maar in feite verkende Community dat idee al ruim een decennium eerder, en deed dat met verve.
De band tussen Community en Marvel gaat overigens verder dan alleen het multiversumconcept. Regisseursduo Anthony en Joe Russo, verantwoordelijk voor grote Marvel-blockbusters als Captain America: The Winter Soldier, Avengers: Infinity War en Avengers: Endgame, begonnen hun carrière bij diezelfde comedyserie. Ze regisseerden meerdere afleveringen van Community en waren ook betrokken als uitvoerend producenten.
Een van hun meest geprezen bijdragen was een tweedelig paintball-spektakel waarmee het tweede seizoen werd afgesloten. Het tweede deel van die twee-parter was geïnspireerd op Star Wars. Dat viel op bij niemand minder dan Marvel-baas Kevin Feige, die vervolgens contact opnam met de broers.
Joe Russo vertelde hier later over: ‘Toen hij bij die afleveringen aankwam, en gezien hoe belangrijk Star Wars voor hem is, denk ik dat hij dol was op die twee paintball-afleveringen achter elkaar. Hij nam contact op en vroeg of we interesse hadden in stripboeken. Dat hadden we, en de rest is geschiedenis.’
Community heeft dus niet alleen het multiversum als verhaalelement vroeg op de kaart gezet, maar ook indirect de weg vrijgemaakt voor het Marvel-tijdperk zoals we dat nu kennen. Een bescheiden sitcom over een studiegroep op een gemeenschapsschool bleek uiteindelijk invloedrijker dan iemand destijds had kunnen vermoeden.
