De BRICS-top in Delhi bracht dit weekend enkele van de machtigste leiders ter wereld bijeen, maar de Iraanse oorlog en diepe onderlinge verdeeldheid maakten het bereiken van concrete resultaten tot een zware opgave. De Indiase premier Narendra Modi riep de aanwezige leiders op om ‘regelmakers’ te worden in plaats van ‘regelvolgers’ in de wereldorde.
Belangrijke feiten
- De BRICS-top vond dit weekend plaats in Delhi, India.
- Aanwezigen waren onder anderen Xi Jinping (China), Vladimir Poetin (Rusland), Masoud Pezeshkian (Iran), Sjeik Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan (Abu Dhabi) en Cyril Ramaphosa (Zuid-Afrika).
- India en China hadden in 2020 een dodelijk grensconflict langs hun betwiste grens.
- Iran en de VAE staan aan tegenovergestelde kanten in het Midden-Oosten-conflict; Iran lanceerde raketten en drones op zijn mede-BRICS-lid.
- De ‘New Delhi Declaration’ werd op de eerste dag van de top aangenomen.
- Eerder dit jaar mislukten twee BRICS-ministersvergaderingen in het bereiken van een gezamenlijke verklaring.
- De verklaring maakt geen melding van de Russische oorlog in Oekraïne, een breuk met eerdere BRICS-verklaringen.
Een tegenwicht voor westerse invloed
Voor leden als China, Rusland en Iran biedt BRICS een platform om de invloed van de VS en West-Europa te verminderen. India is echter terughoudend om BRICS als anti-westers blok te positioneren. Modi stelde op de top expliciet dat de groep ‘niet tegen iemand is’.
Dat onderscheid is voor Delhi van groot belang, omdat India zijn relaties met landen wil bewaren die onderling op gespannen voet staan. Anil Trigunayat, een ervaren Indiaas diplomaat en voormalig ambassadeur, stelt dat wat India heeft bereikt een streven is naar ‘strategische autonomie in een tijdperk van oorlog’ en initiatieven voor ‘grotere samenwerking onderling’.
Wat staat er in de gezamenlijke verklaring?
De top slaagde erin een gezamenlijke verklaring te produceren, ondanks zelden zo openlijke verdeeldheid. De consensus werd bereikt door controversiële kwesties te omzeilen.
Over de oorlog in het Midden-Oosten roept de verklaring op tot ‘maximale terughoudendheid’ en veroordeelt zij aanvallen op civiele infrastructuur en vreedzame nucleaire faciliteiten, maar wijst geen schuldige aan. De verklaring herhaalt steun voor een tweestatenoplossing en verzet zich tegen gedwongen verplaatsing van Palestijnen, geformuleerd binnen bestaande VN-resoluties.
Opvallend afwezig is elke verwijzing naar de Russische oorlog in Oekraïne, een duidelijke afwijking van eerdere BRICS-verklaringen.
Diplomatieke prestatie ondanks spanningen
Het feit dat India deze leiders persoonlijk bijeen wist te brengen, wordt gezien als een bewijs van zijn diplomatieke reikwijdte. Toch bleek overeenstemming over hoe een nieuwe wereldorde eruit moet zien en het behalen van tastbare resultaten een stuk lastiger. Die spanning liep als een rode draad door de top.
Veelgestelde vragen
Wat is de uitkomst van de BRICS-top in Delhi?
De top resulteerde in de ‘New Delhi Declaration’, aangenomen op de eerste dag. De verklaring roept op tot terughoudendheid in het Midden-Oosten maar wijst geen schuldigen aan, en zwijgt volledig over de oorlog in Oekraïne.
Waarom is de BRICS-top in Delhi belangrijk?
De top toonde zowel de diplomatieke kracht van India als de diepe verdeeldheid binnen BRICS. Leden als Iran en de VAE staan tegenover elkaar in een actief conflict, terwijl landen als China en Rusland BRICS willen inzetten als tegenwicht voor het Westen, iets waar India zich tegen verzet.
Wat zegt de BRICS-verklaring over de oorlog in Oekraïne?
De ‘New Delhi Declaration’ maakt geen enkele melding van de Russische oorlog in Oekraïne. Dit is een opvallende afwijking van eerdere BRICS-verklaringen.
