Naar schatting 22,2 miljoen Amerikaanse verblijfsbezoeken sinds het begin van Aruba’s moderne toerisme
ORANJESTAD/WASHINGTON — De Verenigde Staten herdenken op 4 juli 2026 dat het precies 250 jaar geleden is dat de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring werd aangenomen. Aruba Tourist Channel feliciteert het Amerikaanse volk met deze historische mijlpaal en spreekt namens de Arubaanse toeristische gemeenschap bijzondere waardering uit voor de generaties Amerikaanse bezoekers die een beslissende bijdrage hebben geleverd aan de economische ontwikkeling van Aruba.
De Amerikaanse president heeft 4 juli 2026 officieel uitgeroepen tot de 250ste verjaardag van de aanneming van de Declaration of Independence. Ook het Koninkrijk der Nederlanden heeft zich bij het nationale herdenkingsprogramma America250 aangesloten. Daarbij wordt gewezen op de historische band die in 1776 ontstond, toen Sint Eustatius het saluut van het Amerikaanse schip Andrew Doria beantwoordde. Volgens de officiële Koninkrijkspagina vormde deze zogenoemde First Salute een vroege erkenning van de jonge Amerikaanse republiek.
Voor Aruba heeft de relatie met de Verenigde Staten echter niet alleen een historische of diplomatieke betekenis. Zij is gedurende tientallen jaren uitgegroeid tot een van de voornaamste economische relaties van het eiland.
Amerikanen behoorden tot Aruba’s eerste bezoekers
Volgens de officiële geschiedschrijving van de Aruba Tourism Authority ontving Aruba in de jaren twintig nog slechts een beperkt aantal bezoekers. Tussen 1924 en 1928 werden ongeveer tweehonderd jachten, motorschepen en tankers geregistreerd. Deze brachten onder anderen Amerikaanse zakenmensen en andere bezoekers naar het eiland.
De institutionele ontwikkeling van het toerisme begon in 1947 met de oprichting van de Aruba Tourist Commission. In 1953 werd deze organisatie omgevormd tot het Aruba Tourist Bureau. De promotie richtte zich vanaf het begin in belangrijke mate op de Verenigde Staten, die toen reeds als een sleutelmarkt voor het Caribisch gebied werden beschouwd.
Het jaar 1959 geldt als het begin van Aruba’s moderne toeristische industrie. In dat jaar opende het Aruba Caribbean Hotel, het eerste grote meerverdiepingenhotel van het eiland. Het hotel maakte grootschaliger verblijfstoerisme mogelijk en vormde het begin van de latere hotelontwikkeling langs Palm Beach en Eagle Beach. Tussen 1959 en 1977 nam het aantal hotels toe tot zestien en groeide de totale capaciteit tot 2.148 kamers.
Minimaal 21,4 miljoen geregistreerde Amerikaanse aankomsten
De oudste doorlopende, openbaar beschikbare reeks naar land van herkomst begint in 1975. In dat jaar registreerde Aruba ongeveer 75.000 Amerikaanse verblijfsbezoeken. In 2000 was dit aantal volgens de later gereviseerde CBS-reeks gegroeid tot 458.132.
De academische studie van Croes en Vanegas toont dat de Amerikaanse markt tussen 1975 en 2000 bijna zestig procent van alle toeristische aankomsten leverde. De onderzoekers koppelden die expansie onder meer aan de groei van het hotelaanbod, meer vliegtuigstoelen, intensievere marketing en de ontwikkeling van de Arubaanse luchtvaart.
Een optelling van de beschikbare officiële en gereviseerde jaarcijfers levert het volgende beeld op:
| Periode | Amerikaanse verblijfsbezoeken |
|---|---|
| 1975–1999 | circa 5.268.000 |
| 2000–2008 | 4.421.338 |
| 2009–2025 | 11.726.038 |
| Officieel geregistreerd vanaf 1975 | circa 21.415.376 |
De cijfers voor 1975 tot en met 1999 zijn in de academische publicatie afgerond op honderden bezoekers. De latere perioden zijn gebaseerd op de jaarboeken en de meest recente downloadbare CBS-tabel voor 2009–2025.
Raming vanaf de opening van het eerste grote hotel
Omdat voor 1959 tot en met 1974 geen volledige reeks naar land van herkomst beschikbaar is, kan voor die periode geen exact officieel totaal worden vastgesteld.
Voor een transparante raming is het geregistreerde niveau van 75.000 Amerikaanse aankomsten in 1975 teruggerekend met een gemiddelde jaarlijkse groei van 5,9 procent. Dat is hetzelfde groeipercentage dat Croes en Vanegas voor de Amerikaanse markt over de periode 1975–1985 berekenden. Deze methode resulteert in naar schatting 763.000 Amerikaanse verblijfsbezoeken tussen 1959 en 1974.
Daarmee komt het geraamde cumulatieve totaal voor het moderne toeristische tijdperk uit op:
Ongeveer 22,2 miljoen Amerikaanse verblijfsbezoeken tussen 1959 en 2025
Bij alternatieve groeiveronderstellingen van vier tot acht procent ligt het totaal tussen ongeveer 22,08 miljoen en 22,29 miljoen. De centrale uitkomst van 22,18 miljoen moet daarom als een goed onderbouwde raming worden gelezen en niet als een exact personenregister.
Het gaat bovendien om bezoeken en niet om 22,2 miljoen unieke personen. Een Amerikaan die Aruba tienmaal bezocht, wordt tienmaal in de aankomststatistieken opgenomen. Cruiseschipbezoeken zijn buiten de berekening gehouden, omdat voor de volledige historische periode geen consistente verdeling naar woonland beschikbaar is. In verschillende CBS-tabellen omvat de categorie Verenigde Staten tevens bezoekers uit Puerto Rico.
De werkelijke historische bijdrage ligt waarschijnlijk iets hoger, omdat Amerikaanse bezoekers al vóór 1959 naar Aruba reisden, maar voor die vroegere periode onvoldoende betrouwbare aantallen beschikbaar zijn.
Meer dan één miljoen Amerikaanse bezoeken in één jaar
De omvang van de huidige relatie wordt zichtbaar in de cijfers over 2025. Aruba ontving dat jaar in totaal 1.515.102 verblijfsbezoekers. Daarvan waren er volgens de nieuwste CBS-tabel 1.092.842 afkomstig uit de Amerikaanse markt.
Dat betekent dat de Verenigde Staten in 2025 ongeveer 72,1 procent van alle geregistreerde verblijfsbezoeken leverden. De Amerikaanse markt is daarmee niet slechts Aruba’s grootste toeristische markt, maar beduidend groter dan alle andere herkomstmarkten afzonderlijk.
De groei is aanzienlijk. In 1975 ontving Aruba ongeveer 75.000 Amerikaanse bezoekers. Vijftig jaar later waren dat er bijna 1,1 miljoen: ruim veertien keer zoveel.
Van olieraffinaderij naar toeristische economie
De betekenis van deze bezoekersstroom moet worden bezien tegen de achtergrond van Aruba’s economische transformatie.
Tot ver in de twintigste eeuw was de Lago-raffinaderij een van de belangrijkste bronnen van werkgelegenheid. Toen de raffinaderij in 1985 sloot, werd Aruba geconfronteerd met een ernstige economische terugval. Vanaf 1986 investeerde de overheid nadrukkelijk in toerisme als belangrijkste economische pijler. Het Aruba Tourist Bureau werd vervangen door de Aruba Tourism Authority en de hotelcapaciteit, infrastructuur en internationale marketing werden versneld uitgebreid.
Tussen 1986 en 1991 verdubbelde het aantal hotelkamers volgens ATA van 2.776 naar 5.625. Tegen het einde van 1996 beschikte Aruba over 7.103 hotel- en timesharekamers. De Verenigde Staten vormden gedurende deze expansie de grootste en meest constante vraagmarkt.
De Tourism Satellite Account van CBS Aruba berekende dat de directe bijdrage van toerisme aan het bruto binnenlands product in 2013 ongeveer 968,5 miljoen florin bedroeg, gelijk aan 19,83 procent van het bbp. Voor 2018 werd de directe bijdrage geraamd op bijna 1,29 miljard florin, oftewel 22,5 procent van het bbp. Indirecte en afgeleide effecten, zoals bestedingen bij leveranciers, salarissen en consumptie door werknemers, zijn in deze percentages niet volledig opgenomen.
Gelet op het langdurige Amerikaanse marktaandeel kan daarom feitelijk worden vastgesteld dat een aanzienlijk gedeelte van Aruba’s hotelinkomsten, luchtverbindingen, restaurants, excursies, timeshares, detailhandel en toeristische werkgelegenheid direct of indirect is ondersteund door de vraag vanuit de Verenigde Staten.
De Verenigde Staten waren beslissend, maar Aruba bouwde het product
De stelling dat Aruba zonder de Verenigde Staten economisch niet zou staan waar het vandaag staat, is in grote lijnen verdedigbaar. De Amerikaanse markt was de belangrijkste externe motor achter de groei van het toerisme en daarmee achter Aruba’s overgang van een raffinage-economie naar een diensteneconomie.
Een volledige historische beoordeling vereist echter ook erkenning voor de eigen bijdrage van Aruba. Amerikaanse bezoekers brachten de vraag en de bestedingen, maar Arubaanse werknemers, ondernemers en families leverden de gastvrijheid, investeerden in bedrijven en ontwikkelden het toeristische product. Overheden bouwden wegen, waterleidingen, luchthavenvoorzieningen en andere infrastructuur. Internationale hotelbedrijven en luchtvaartmaatschappijen zorgden mede voor capaciteit en bereikbaarheid.
Aruba’s huidige positie is daarom het resultaat van een langdurige samenwerking: Amerikaanse reizigers die voor Aruba kozen en bleven terugkeren, gecombineerd met de inzet van de Arubaanse samenleving om een veilige, gastvrije en kwalitatief sterke bestemming op te bouwen.
Afhankelijkheid vraagt ook om verstandig beleid
Het uitzonderlijk grote Amerikaanse aandeel brengt naast economische voordelen ook strategische kwetsbaarheid met zich mee. Veranderingen in de Amerikaanse economie, luchtvaartcapaciteit, consumentenbestedingen of reisvoorkeuren kunnen Aruba onmiddellijk raken.
De scherpe terugval tijdens de pandemie maakte die afhankelijkheid zichtbaar. Tegelijkertijd bewijst het snelle herstel dat Aruba een sterke positie en een hoge mate van loyaliteit op de Amerikaanse markt heeft opgebouwd. Het toekomstige beleid zal daarom een evenwicht moeten vinden tussen het behouden van deze essentiële relatie, het aantrekken van bezoekers met een hogere lokale besteding en het beheersen van de druk op infrastructuur, natuur, woningmarkt en leefbaarheid.
Dankbaarheid voor groei moet samengaan met duurzaam bestemmingsbeheer. Het doel kan niet uitsluitend zijn om ieder jaar meer bezoekers te ontvangen, maar om de economische waarde van toerisme eerlijker en duurzamer over Aruba te verdelen.
Een felicitatie en dankbetuiging vanuit Aruba
Op deze historische Fourth of July feliciteert Aruba Tourist Channel de Verenigde Staten en het Amerikaanse volk met 250 jaar sinds de aanneming van de Onafhankelijkheidsverklaring.
Tegelijkertijd spreekt Aruba Tourist Channel zijn dank uit aan de miljoenen Amerikanen die Aruba gedurende generaties hebben bezocht, er hun huwelijksreis vierden, met hun kinderen terugkeerden, een timeshare aanschaften, lokale bedrijven ondersteunden en Aruba bij familie en vrienden aanbevalen.
De cijfers laten zien dat deze relatie veel verder gaat dan vakantie alleen. Zij heeft meegeholpen Aruba te transformeren, banen te scheppen, internationale verbindingen op te bouwen en het eiland wereldwijd op de kaart te zetten.
Namens Aruba Tourist Channel: happy 250th birthday, United States of America. Aruba dankt Amerika voor een partnerschap dat niet alleen onze toeristische sector heeft gevormd, maar in belangrijke mate heeft bijgedragen aan het Aruba van vandaag.
