Archeologen hebben opmerkelijke aanwijzingen gevonden voor een oude samenleving die werd geleid door vrouwen. De ontdekking werd gedaan in de ruïnes van de prehistorische stad Çatalhöyük, gelegen in het huidige Turkije. De stad is ongeveer negenduizend jaar oud en geldt als een van de vroegste stedelijke nederzettingen ter wereld.
Onderzoekers analyseerden de overblijfselen van zo’n driehonderd skeletten die in de stad werden opgegraven. Uit dit uitgebreide onderzoek bleek dat de familiestructuren binnen deze gemeenschap werden aangevoerd door vrouwen en meisjes. Dit wijst erop dat de samenleving van Çatalhöyük matrilineair of matriarchaal van aard was, wat een zeldzame en bijzondere vondst is in de archeologie.
De bevindingen werpen een nieuw licht op hoe vroege menselijke beschavingen waren georganiseerd. Lange tijd gingen wetenschappers ervan uit dat de meeste prehistorische samenlevingen door mannen werden gedomineerd. Deze nieuwe ontdekking suggereert echter dat dit beeld genuanceerder ligt dan eerder gedacht.
Çatalhöyük is al decennialang een belangrijk opgravingsgebied voor archeologen wereldwijd. De stad werd bewoond tussen ongeveer 7500 en 5700 voor Christus en telde op haar hoogtepunt mogelijk enkele duizenden inwoners. Eerder onderzoek had al aangetoond dat de bewoners in opvallend gelijke omstandigheden leefden, zonder duidelijke tekenen van sociale hiërarchie op basis van rijkdom of status. De nieuwe bevindingen voegen daar nu een genderdimensie aan toe.
De studie werd gepubliceerd op 12 juni 2026 en trekt wereldwijd de aandacht van historici, antropologen en archeologen. De resultaten roepen nieuwe vragen op over de rol van vrouwen in vroege beschavingen en hoe macht en leiderschap in die tijd werden verdeeld.
Voor onderzoekers is Çatalhöyük een unieke tijdcapsule die steeds meer geheimen prijsgeeft over het dagelijks leven van onze verre voorouders.
