Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft maandag geoordeeld dat kinderen die op Amerikaanse bodem worden geboren, grondwettelijk recht hebben op het Amerikaanse staatsburgerschap. Dit is een forse tegenslag voor president Donald Trump, die dit recht via een uitvoeringsbesluit wilde afschaffen.
Met een meerderheid van zes tegen drie stemmen besloot opperrechter John Roberts dat kinderen geboren in de Verenigde Staten uit ouders die er illegaal of tijdelijk verblijven, bij geboorte automatisch staatsburger zijn. Dit vloeit voort uit het 14de amendement van de Amerikaanse grondwet.
Trump had geprobeerd dit recht in te perken door middel van een presidentieel decreet. Zijn redenering was dat kinderen van ongedocumenteerde immigranten en bepaalde tijdelijke bezoekers niet vallen onder de jurisdictie van de Verenigde Staten, en daarmee geen aanspraak zouden kunnen maken op het geboorterecht.
Vijf rechters, waaronder opperrechter Roberts, oordeelden dat Trumps uitvoeringsbesluit in strijd is met het 14de amendement. Rechter Brett Kavanaugh voegde daar in een aparte verklaring aan toe dat het besluit naar zijn mening ook in strijd is met de federale wetgeving.
De uitspraak wordt gezien als een grote overwinning voor burgerrechtenorganisaties, die het decreet van Trump al snel na de ondertekening aanvochten bij de rechter.
Trump reageerde op zijn eigen platform Truth Social en noemde de uitspraak ‘jammer’. Hij kondigde aan door te blijven strijden voor de afschaffing van het geboorterecht, maar dan via de wetgevende weg. Volgens hem is een grondwetswijziging niet nodig en riep hij het Congres op om direct wetgeving voor te bereiden die een einde maakt aan wat hij omschreef als een duur en oneerlijk systeem.
Het geboorterecht bestaat in de Verenigde Staten al sinds 1868, toen het 14de amendement werd aangenomen na de Amerikaanse Burgeroorlog. Het amendement was oorspronkelijk bedoeld om voormalige slaven en hun nakomelingen volwaardig burgerschap te garanderen. De tekst stelt dat alle personen die geboren of genaturaliseerd zijn in de VS, en die onder de jurisdictie ervan vallen, automatisch staatsburger zijn.
In zijn meerderheidsopinie benadrukte Roberts de historische betekenis van dit recht. Staatsburgerschap was destijds en is nog steeds het recht om rechten te hebben, schreef hij, en het recht om volledig deel te nemen aan de samenleving. De opstellers van het amendement wilden dit recht uitbreiden naar iedereen die op Amerikaanse bodem werd geboren, aldus Roberts.
Drie rechters stemden tegen de uitspraak: Clarence Thomas, Neil Gorsuch en Samuel Alito. Thomas betoogde dat het 14de amendement anders geïnterpreteerd dient te worden dan de meerderheid deed.
De uitspraak raakt direct aan Trumps bredere immigratieagenda, die erop gericht is de immigratie naar de VS drastisch te beperken.
