De Israëlische minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben-Gvir staat al langer bekend om zijn provocerende gedrag tegenover gevangenen. Eerder liet hij zich filmen tijdens bezoeken aan Israëlische gevangenissen waar Palestijnse gedetineerden vastzitten. Deze week zorgde hij opnieuw voor ophef, toen beelden opdoken waarop hij triomfantelijk poseerde bij een groep overwegend buitenlandse activisten. Deze activisten waren door Israëlische troepen aangehouden in internationale wateren, nadat zij met een vloot schepen probeerden de blokkade van Gaza te doorbreken om humanitaire hulpgoederen af te leveren. De gedetineerden waren gedwongen geknield op de grond te zitten met gebonden handen.
De beelden veroorzaakten wereldwijd grote verontwaardiging, mede door berichten dat minstens vijftien activisten tijdens hun detentie seksueel zouden zijn misbruikt. De diplomatieke reacties lieten niet lang op zich wachten. Frankrijk verbood Ben-Gvir de toegang tot zijn grondgebied. Meer dan twaalf landen, waaronder Italië, Canada, Spanje, Ierland, Duitsland en Zuid-Korea, ontboden de Israëlische ambassadeur of spraken officiële veroordelingen uit vanwege de harde behandeling van hun onderdanen.
Opvallend was ook de reactie van de Amerikaanse ambassadeur Mike Huckabee, die stelde dat Ben-Gvir ‘de waardigheid van zijn land had verraden’. Zo’n openlijke kritiek van een Amerikaanse functionaris op een Israëlische minister is uitzonderlijk. Tegen het einde van de week zag ook de Israëlische president Isaac Herzog zich genoodzaakt publiekelijk te reageren. Hij veroordeelde het geweld door kolonisten als ‘bruutheid die ons allemaal bedreigt’ en benadrukte dat het mishandelen van gevangenen absoluut verboden moet zijn. Ben-Gvir reageerde hierop via sociale media door te eisen dat Herzog zou worden afgezet.
Terwijl het schandaal rond de vloot de internationale aandacht domineerde, nam minister van Financiën Bezalel Smotrich een andere controversiële stap. Hij gaf opdracht om de al lang aangekondigde sloop van Khan al-Ahmar te versnellen. Dit Bedoeïenendorp ligt in de strategisch belangrijke E1-corridor, ten oosten van Jeruzalem. Internationale druk heeft de sloop tot nu toe tegengehouden. Smotrich presenteerde de uitbreiding van nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever, die volgens internationaal recht illegaal zijn, expliciet als vergelding voor het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof tegen Israëlische leiders.
De combinatie van de vlootincident, de berichten over mishandeling in detentie en de nieuwe stappen richting annexatie van Palestijns gebied zorgen voor een van de zwaarste diplomatieke weken voor Israël in recente tijden. Critici stellen dat het optreden van Ben-Gvir en Smotrich de internationale positie van Israël verder ondermijnt op een moment dat de druk vanuit de wereldgemeenschap toch al groot is.
