Tien films uit de jaren 70 zijn zo donker, gevaarlijk en cultureel uitdagend dat grote Hollywood-studio’s ze vandaag de dag nooit meer zouden produceren. Het New Hollywood-tijdperk keerde de filmindustrie ondersteboven en dwong mainstream cinema een grimmigere, rauwere werkelijkheid te weerspiegelen — een werkelijkheid die ver afstaat van het gehomogeniseerde en gesanitiseerde aanbod van nu.
Belangrijke feiten
- De uitdrukking “dat zou je vandaag nooit meer kunnen maken” verwijst naar verschuivende culturele normen en gevoeligheden.
- Het New Hollywood-tijdperk (jaren 70) zorgde voor een golf van duistere, complexe films bij grote studio’s die toen veel minder risicomijdend waren dan nu.
- Mel Brooks dacht destijds al dat Blazing Saddles hem zijn carrière zou kosten vanwege de radicale humor over ras en seksualiteit.
- Studio’s maken dit soort films niet meer omdat executives er zenuwachtig van worden en omdat het publiek ze waarschijnlijk zou afwijzen.
- Deliverance (1972) werd geregisseerd door John Boorman en uitgebracht door Warner Bros.
- Warner Bros. was al tijdens de productie van Deliverance zo nerveus over de inhoud dat het budget werd gekort.
- Hoofdrolspelers Jon Voight, Burt Reynolds en Ned Beatty voerden gevaarlijke stunts zelf uit; Beatty verdronk bijna tijdens opnames in de stroomversnellingen.
- De film werd opgenomen op locatie in Rabun County, Georgia.
Waarom de jaren 70 een uniek filmtijdperk waren
Wanneer iemand zegt dat een film “vandaag nooit meer gemaakt zou worden”, is dat doorgaans een reactie op veranderende culturele normen. Dat kan een doordachte analyse zijn van hoe de wereld is veranderd, maar ook een nostalgische klacht over toegenomen gevoeligheid. Bekende voorbeelden zoals Blazing Saddles — met zijn vrijpostige humor over ras en seksualiteit — lijken haaks te staan op hedendaagse opvattingen. Maar de échte kandidaten zijn de films die destijds al het publiek op ongewone wijze uitdaagden.
In de jaren 70 keerde het New Hollywood het systeem ondersteboven. Grote studio’s namen risico’s op duistere, complexe verhalen met nieuwe opvattingen over geweld en afwijkend gedrag. Studio’s maken dit soort films niet meer, omdat executives er nerveus van worden en omdat het publiek ze tegenwoordig waarschijnlijk zou afwijzen.
Deliverance: het schoolvoorbeeld
Deliverance bevat precies het soort peinzende, schokkende en duistere thematiek die grote studio’s tegenwoordig mijden — en de productie zelf was ronduit gevaarlijk. Het verhaal volgt vier stadsmensen die per kano een rivier in Rabun County, Georgia willen bevaren voordat die wordt afgedamd, en die worden geconfronteerd met willekeurig geweld en de ruwheid van de natuur.
Warner Bros. was al tijdens de opnames nerveus over de inhoud en sneed in het budget. Daardoor moesten de hoofdrolspelers de gevaarlijke stunts zelf uitvoeren. Jon Voight klom daadwerkelijk vrij langs een rotswand. Burt Reynolds wilde zelf in een kano over een waterval. Ned Beatty verdronk bijna tijdens opnames in de stroomversnellingen. Op de set brak ook nog eens een grote vechtpartij uit — al was dat meer een beroepsrisico.
Veelgestelde vragen
Waarom worden jaren 70-films als Deliverance vandaag niet meer gemaakt?
Grote studio’s zijn tegenwoordig veel risicomijdender dan in het New Hollywood-tijdperk. Executives worden nerveus van duistere of controversiële inhoud, en het huidige publiek wijst zulke films vaker af. Bovendien zouden moderne veiligheidsprotocollen gevaarlijke on-set stunts zoals in Deliverance niet meer toestaan.
Wat maakte het New Hollywood-tijdperk zo bijzonder?
Het New Hollywood-tijdperk in de jaren 70 kenmerkte zich door een golf van grimmige, complexe films waarbij grote studio’s bereid waren grote risico’s te nemen. Regisseurs en acteurs hadden meer artistieke vrijheid dan ooit, wat leidde tot films die geweld, afwijkend gedrag en morele ambiguïteit op een ongekend directe manier verbeeldden.
Dacht Mel Brooks echt dat Blazing Saddles hem zou ruïneren?
Ja. Volgens het artikel dacht Mel Brooks destijds dat Blazing Saddles hem zijn carrière zou kosten vanwege de radicale en aanstootgevende humor over ras en seksualiteit — zelfs in de vrijere jaren 70.
