ORANJESTAD – De discussie rond geestelijke gezondheidszorg op Aruba laait opnieuw op na meerdere ernstige incidenten, waaronder een recente zaak waarbij een cliënt van Fundacion Salud Mental Aruba Respaldo is overleden. Volgens betrokkenen en deskundigen wordt het begrip privacybescherming steeds vaker gebruikt om inhoudelijke verantwoording over structurele fouten binnen het zorgsysteem te vermijden.
In een afzonderlijke, eerder behandelde casus – waarbij een cliënt onder crisiszorg viel – werd achteraf vastgesteld dat er meerdere tekortkomingen waren in de besluitvorming en samenwerking tussen betrokken instanties. Die zaak liet zien hoe fouten zich per casus kunnen opstapelen, terwijl publieke toetsing uitblijft omdat instellingen zich beroepen op privacyregels.
Terugkerend patroon
Volgens bronnen die bekend zijn met meerdere dossiers gaat het niet om één op zichzelf staand incident. In verschillende zaken wordt gewezen op vergelijkbare knelpunten:
- onvoldoende vastgelegde risico-analyses,
- gebrekkige overdracht tussen zorg, politie en andere ketenpartners,
- onduidelijkheid over eindverantwoordelijkheid bij crisissituaties.
Toch worden deze problemen zelden publiekelijk geëvalueerd. Instellingen benadrukken doorgaans hun medeleven en hun medewerking aan onderzoeken, maar geven aan geen inhoudelijke toelichting te kunnen geven zolang onderzoeken lopen of vanwege privacy van cliënten en nabestaanden.
Privacy versus publieke verantwoording
Privacybescherming is een essentieel onderdeel van de zorg, maar critici stellen dat dit principe niet mag betekenen dat structurele systeemfouten onbesproken blijven. In andere sectoren, zoals medische veiligheid en luchtvaart, worden incidenten geanalyseerd op systeemniveau zonder individuele persoonsgegevens te openbaren.
“Zolang elke zaak als een losstaand incident wordt gepresenteerd en de inhoudelijke evaluatie achter gesloten deuren blijft, verandert er niets,” stelt een betrokkene bij een eerdere zaak. “Dan blijven dezelfde fouten zich herhalen, met telkens opnieuw ernstige gevolgen.”
Vertrouwen onder druk
Het uitblijven van transparantie heeft gevolgen voor het vertrouwen in de geestelijke gezondheidszorg. Familieleden, cliënten en zelfs zorgprofessionals geven aan dat zij het gevoel hebben dat lessen niet zichtbaar worden gedeeld en dat verantwoordelijkheid binnen het systeem diffuus blijft.
De roep om een bredere, onafhankelijke evaluatie van de crisiszorg en de samenwerking binnen de keten wordt daarom steeds luider. Niet om individuele hulpverleners aan te wijzen, maar om te voorkomen dat ernstige fouten zich blijven herhalen.
