In de nasleep van de publieke presentatie en virale verspreiding van een song, zoals recent het geval is met Lord Lally en zijn deelname aan de Soca Contest, ontstaat vaak een misverstand: “Mag iedereen hier nu geld mee verdienen zolang het nummer niet officieel is geregistreerd?”
Het korte en juridisch correcte antwoord: nee.
Automatisch auteursrecht: registratie is géén vereiste
Volgens het internationale auteursrecht, waaronder het Berner Verdrag, dat ook in Aruba geldt, ontstaat auteursrecht automatisch op het moment dat een werk wordt gecreëerd en een originele, creatieve vorm heeft.
Voor muziek betekent dit: zodra een song is geschreven en uitgevoerd, bestaat het auteursrecht. Er is geen registratie bij een bureau voor intellectuele eigendom nodig om beschermd te zijn.
Registratie kan later nuttig zijn als bewijs, maar het is geen voorwaarde om rechten te hebben of af te dwingen.
Publieke uitvoering en viraliteit veranderen niets
Het feit dat een nummer:
- publiekelijk is gepresenteerd,
- is gedeeld op sociale media,
- viraal is gegaan,
- onderdeel is van een wedstrijd of event,
doet niets af aan de rechten van de maker. Integendeel: publieke bekendheid bevestigt vaak juist auteurschap en datum van creatie, wat juridisch in het voordeel van de artiest werkt.
Wat mag niet zonder toestemming?
Zonder expliciete toestemming van de maker of diens vertegenwoordiger is het niet toegestaan om:
- T-shirts, caps of andere merchandise te verkopen met verwijzingen naar het nummer, de lyrics of de buzz eromheen;
- het nummer commercieel te gebruiken (reclames, events, content met monetisatie);
- te profiteren van de naam, tekst of herkenbare elementen van het werk.
Wie dat toch doet, pleegt auteursrechtinbreuk en kan:
- aansprakelijk worden gesteld,
- verplicht worden winst af te dragen,
- geconfronteerd worden met een verbod of schadeclaim.
Kan de artiest geld vragen of procederen?
Ja. Volledig en ondubbelzinnig.
De maker heeft het exclusieve recht om:
- gebruik toe te staan of te verbieden;
- licenties te verlenen;
- een vergoeding te eisen;
- juridische stappen te zetten bij misbruik.
Dat geldt ook als het werk nooit is geregistreerd.
Moreel én juridisch: respect de maker
Los van de wet is er ook een duidelijke morele grens.
Aan iedereen die op de hype springt van Lord Lally’s Soca-moment:
eet geen brood van de naam van een artiest zonder hem te laten mee-eten.
Print je shirts, maak je caps, ride the wave, maar cut the man in.
Geen applaus met één hand en ondertussen hustlen met de andere.
Echte support is respect. En respect deelt de opbrengst.
Conclusie
- Auteursrecht ontstaat automatisch.
- Viral gaan betekent géén vrijbrief.
- Registratie is geen vereiste.
- Commercieel gebruik zonder toestemming is onrechtmatig.
- De artiest staat juridisch sterk.
Wie creativiteit respecteert, respecteert ook het recht van de maker om te bepalen wie verdient, en hoe.
