Den Haag — De Nederlandse politie en het Openbaar Ministerie (OM) waarschuwen dat hun ICT-infrastructuur verouderd en kwetsbaar is en dat forse investeringen noodzakelijk zijn om de opsporing en vervolging van criminaliteit op peil te houden. Zonder snelle modernisering dreigt een structurele achterstand in de strijd tegen digitale criminaliteit, zo stellen de organisaties.
Volgens korpschef Janny Knol en de voorzitter van het College van procureurs-generaal, Rinus Otte, zijn de huidige systemen onvoldoende toegerust voor de realiteit van vandaag. Criminaliteit verplaatst zich in hoog tempo naar het digitale domein, terwijl de technologie waarmee politie en OM werken daar niet in hetzelfde tempo in meegroeit.
Toenemende digitale criminaliteit, achterblijvende middelen
Cybercrime, online fraude, ransomware, digitale afpersing en online seksueel misbruik nemen toe in omvang en complexiteit. Tegelijkertijd kampen rechercheurs en officieren van justitie met systemen die traag zijn, slecht op elkaar aansluiten of kwetsbaar zijn voor storingen en aanvallen. Dat belemmert niet alleen het onderzoek, maar ook de bescherming van gevoelige gegevens.
Binnen het OM is de kwetsbaarheid extra zichtbaar geworden na eerdere cyberincidenten, waarbij interne systemen tijdelijk onbruikbaar raakten. Hoewel noodmaatregelen en herstel zijn doorgevoerd, benadrukken betrokkenen dat dit geen structurele oplossing vormt. “Lapmiddelen zijn niet genoeg; er is een fundamentele moderniseringsslag nodig,” klinkt het.
‘Meer blauw achter een toetsenbord’
De politie en het OM pleiten voor een koerswijziging waarbij digitale opsporing een centrale plaats krijgt. Dat betekent niet alleen investeren in software en infrastructuur, maar ook in gespecialiseerd personeel, opleidingen en samenwerking met andere instanties. In de woorden van betrokken bestuurders: er is “meer blauw achter een toetsenbord” nodig.
Daarnaast wijzen zij op het belang van betere gegevensuitwisseling tussen politie, OM en andere veiligheidsdiensten. Versnipperde systemen zorgen nu nog voor vertraging en inefficiëntie, terwijl snelheid juist cruciaal is bij digitale misdrijven.
Politieke urgentie en budgettaire keuzes
De oproep komt op een moment dat in Den Haag wordt gedebatteerd over veiligheid, cyberweerbaarheid en de bescherming van de rechtsstaat. Eerder zijn al extra middelen toegezegd voor politie en justitie, maar volgens de betrokken organisaties is dat onvoldoende om de digitale achterstand weg te werken.
Zonder aanvullende investeringen dreigt volgens hen een situatie waarin criminelen technologisch vooroplopen op de overheid. Dat raakt niet alleen de opsporing, maar ook het vertrouwen van burgers in de overheid en de bescherming van hun persoonsgegevens.
Structurele modernisering als randvoorwaarde
De kern van de boodschap van politie en OM is dat digitale weerbaarheid geen luxe is, maar een randvoorwaarde voor een goed functionerende rechtsstaat. Zolang verouderde ICT de dagelijkse praktijk blijft bepalen, zullen opsporing en vervolging achter de feiten aanlopen.
De komende maanden moet blijken of het kabinet bereid is de gevraagde structurele investeringen te doen. Voor politie en OM staat vast dat uitstel geen optie meer is: “Het kan niet langer zo.”
