Californië geldt al decennialang als een bolwerk van de Democratische Partij, maar bij de aankomende gouverneursverkiezingen dreigt iets opmerkelijks te gebeuren: Democraten lopen het risico volledig buitengesloten te worden van de uiteindelijke verkiezingsstrijd.
Dit bijzondere scenario is mogelijk dankzij het zogenoemde ‘jungle primary’-systeem dat Californië hanteert. Bij dit systeem doen alle kandidaten, ongeacht partijkleur, mee aan één gezamenlijke voorverkiezing. Alleen de twee kandidaten met de meeste stemmen gaan door naar de eigenlijke verkiezingen in november. Dat betekent dat als twee Republikeinen meer stemmen halen dan welke Democraat dan ook, er in november geen enkele Democraat meer op het stembiljet staat.
En precies dat lijkt nu te kunnen gebeuren. Peilingen wijzen uit dat Republikeinse kandidaten momenteel sterk staan in de voorverkiezing. De Democraten daarentegen hebben meerdere kandidaten in de race, waardoor hun stemmen versnipperd raken over verschillende namen. Die verdeeldheid kan hen fataal worden.
Onder de Democratische kandidaten bevinden zich bekende namen zoals voormalig minister van Justitie Xavier Becerra en oud-burgemeester van Los Angeles Antonio Villaraigosa, maar ook Congreslid Katie Porter doet mee. Aan Republikeinse zijde is Chad Bianco, de sheriff van Riverside County, een van de opvallendste figuren.
Tijdens een recent debat op 14 mei kwamen de kandidaten tegenover elkaar te staan en werden de verschillen duidelijk zichtbaar. De Democraten probeerden zich van elkaar te onderscheiden, terwijl de Republikeinen profiteerden van de verdeeldheid in het andere kamp.
Het jungle primary-systeem werd in Californië ingevoerd met als doel meer gematigde kandidaten naar voren te brengen en de polarisatie te verminderen. Maar in de praktijk kan het systeem ook onverwachte uitkomsten produceren, zoals nu dreigt te gebeuren in een staat waar Democraten normaal gesproken een comfortabele meerderheid hebben.
Politieke analisten wijzen erop dat de situatie een wake-upcall is voor de Democratische Partij. Als zij er niet in slagen hun krachten te bundelen of een van de kandidaten te overtuigen zich terug te trekken ten gunste van een sterkere concurrent, dan kunnen zij zichzelf buitenspel zetten in een staat die zij normaal gesproken moeiteloos winnen.
De voorverkiezing vindt binnenkort plaats en de uitkomst zal bepalend zijn voor de politieke toekomst van de grootste staat van Amerika. Mocht er inderdaad een race tussen twee Republikeinen ontstaan in november, dan zou dat een historische en symbolische klap zijn voor de Democraten, ook al behouden zij hun meerderheid in het staatsparlement.
De komende weken zullen uitwijzen of de Democraten erin slagen hun verdeeldheid te overwinnen, of dat Californië voor het eerst in lange tijd een Republikeinse gouverneur krijgt, dan wel een verkiezingsstrijd zonder ook maar één Democratische kandidaat.
