In Singapore is donderdag de jaarlijkse Shangri-La Dialoog van start gegaan, het belangrijkste defensie- en veiligheidsforum van Azië. De bijeenkomst, georganiseerd door het International Institute for Strategic Studies, brengt wereldleiders, topdiplomates en veiligheidsfunctionarissen samen. Centrale thema’s zijn de snelle militaire opbouw van China en de groeiende onzekerheid over de strategische prioriteiten van de Verenigde Staten in de regio.
Naast de spanningen in de Indo-Pacific staan ook de fragiele situatie in het Midden-Oosten en de voortdurende Russische oorlog tegen Oekraïne op de agenda. Recente aanvallen hebben het wankele staakt-het-vuren in het conflict rondom Iran opnieuw onder druk gezet.
De Vietnamese leider To Lam opent het congres vrijdag met een hoofdtoespraak. De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth spreekt zaterdag namens de regering-Trump over de Amerikaanse strategie voor de Indo-Pacific regio.
Vietnam speelt een bijzondere rol op deze top. Lam heeft zijn macht dit jaar verder geconsolideerd door zowel partijleider als president te worden van het strategisch gelegen land, waarmee hij breekt met de Vietnamese traditie van gedeeld leiderschap. Vietnam heeft territoriale geschillen met China in de Zuid-Chinese Zee, maar is tegelijkertijd economisch sterk afhankelijk van zijn grote buurland, dat de grootste handelspartner is.
De Verenigde Staten zijn op hun beurt de grootste afnemer van Vietnamese exportproducten en proberen hun diplomatieke en militaire banden met Hanoi te versterken, mede om Vietnam los te weken van zijn traditionele partner Rusland op het gebied van defensiematerieel.
Uitgelekte documenten onthulden echter dat het Vietnamese leger, ondanks de verhoogde diplomatieke status van de relatie met Washington, sceptisch blijft over de Amerikaanse bedoelingen. Intern zouden er zelfs maatregelen zijn genomen om zich te wapenen tegen een mogelijke Amerikaanse agressie.
Verwacht wordt dat Lam in zijn toespraak de nadruk legt op dialoog, consensus en gezamenlijke inspanningen voor regionale stabiliteit en economische ontwikkeling, zonder zich expliciet achter een van de grootmachten te scharen.
Aan de zijlijn van de top staat een ontmoeting gepland tussen Lam en Hegseth. Het is voor de Amerikaanse bewindsman zijn tweede deelname aan de Shangri-La Dialoog. Vorig jaar zorgde hij voor diplomatieke ophef toen hij stelde dat de dreiging vanuit China ‘reëel en mogelijk nabij’ was, en dat het Chinese leger aan het oefenen was voor een daadwerkelijk conflict.
De top vindt plaats op een moment dat de wereldorde onder druk staat. Zowel in Azië als elders worstelen landen met de vraag in hoeverre zij nog kunnen vertrouwen op de Verenigde Staten als stabiele en voorspelbare partner, nu de regering-Trump haar eigen agenda nadrukkelijk vooropstelt.
