Een van de winnaars van de gerenommeerde Commonwealth Short Story Prize staat onder vuur. De Trinidadiaanse schrijver Jamir Nazir won de prijs voor de Caribische regio met zijn verhaal ‘Serpent in the Grove’, maar al snel na publicatie rees de vraag: heeft hij kunstmatige intelligentie gebruikt om het te schrijven?
De Commonwealth Foundation maakte op 13 mei de winnaars bekend van haar jaarlijkse prestigieuze korteverhalenwedstrijd. Uit maar liefst 7.806 inzendingen werden vijf regionale winnaars geselecteerd, één voor elk van de deelnemende regio’s. De verhalen worden gepubliceerd in het gerenommeerde Londense literaire tijdschrift Granta, dat door de jaren heen bekende auteurs als Sylvia Plath, E.M. Forster en Chimamanda Ngozi Adichie een podium bood in hun vroege carrière. Een publicatie in Granta geldt voor veel schrijvers als een mijlpaal.
Het verhaal van Nazir trok echter al snel om de verkeerde redenen de aandacht. Lezers viel op dat de schrijfstijl merkwaardig aandeed. Postkoloniale literatuur staat bekend om speels en beeldend taalgebruik, maar sommige zinnen in Nazirs verhaal kwamen vaag of zelfs onbegrijpelijk over. Zinnen als ‘Haar haar is middernachtregen; haar lach is helder als zink’ en ‘Het meisje glimlachte als zonsopgang boven een gootsteen’ werden door lezers aangehaald als voorbeelden van taal die typisch is voor door AI gegenereerde tekst.
Een onderzoeker op het sociale platform X schreef dat het verhaal duidelijke kenmerken vertoont van ChatGPT-gegenereerde tekst, en dat dit de eerste keer zou zijn dat een door AI geschreven verhaal een grote literaire prijs wint. Andere lezers sloten zich bij die mening aan.
De jurylid voor de Caribische regio, Sharma Taylor, verdedigde de keuze juist met lof voor Nazirs taalgebruik. Zij omschreef de stijl als ‘subliem’ en prees de ‘precieze maar rijke beeldspraak’ die volgens haar met opmerkelijke zuinigheid werd ingezet.
De controverse roept bredere vragen op over de toekomst van literaire prijzen en de rol van AI in creatief schrijven. Kunnen jury’s nog onderscheid maken tussen menselijk en door machines gegenereerd werk? En wat zegt het over de staat van de literaire wereld als zulke vragen überhaupt gesteld moeten worden?
Vooralsnog heeft Nazir zelf niet publiekelijk gereageerd op de beschuldigingen, en de Commonwealth Foundation heeft geen officieel standpunt ingenomen over de kwestie. De discussie woedt ondertussen voort op sociale media en in literaire kringen, waar men zich afvraagt of dit incident een voorbode is van een nieuw tijdperk van ‘literaire slop’: een golf van oppervlakkige, door AI geproduceerde teksten die de literaire wereld dreigt te overspoelen.
